سرطان دهان

چهارشنبه, 24 دی 1399 ساعت 14:45
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نوعی بیماری که در اثر تکثیر غیر طبیعی برخی از سلول های بدن ایجاد می شود، سرطان نام دارد. بدن انسان دارای میلیون ها سلول می باشد که گروه بندی آن ها سبب ساخته شدن بافت ها و اندام های بدن شده است. درون هر سلول ژن هایی وجود دارد که با صادر کردن دستورات لازم، عملکرد بدن به شکل صحیحی انجام می گیرد، اما اگر هر کدام از این سلول ها عملکردی غیر طبیعی داشته باشند، به مرور زمان می توانند سبب ایجاد تومور های بدخیم و یا سرطان شوند. سرطان می تواند در اندام های متفاوت بدن شکل گرفته باشد. در این مقاله قصد داریم شما را با سرطان دهان، علل و علائم آن و تمامی موارد مربوط به آن آشنا نماییم.

سرطان دهان چیست؟

در صورتی که شروع و پیدایش سرطان در لب، کف دهان، گلو و زبان باشد، سرطان دهان نامیده می شود. این نوع سرطان به عنوان ششمین سرطانی که در سطح جهانی شایع است، شناخته شده می باشد. متخصصان دهان و دندان و گوش و حلق، تشخیص سرطان دهان و همچنین درمان آن را بر عهده دارند.

چه افرادی به سرطان دهان مبتلا می شوند؟

با توجه به بررسی انجمن سرطان آمریکا، مردان دو برابر زنان دارای خطر ابتلا به سرطان دهان می باشند که مردان بالای 50 سال، بیشتر از بقیه افراد در خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند.

دلایل بروز سرطان دهان

در صورت جهش DNA و رشد غیر طبیعی سلول و یا حتی مرگ ناگهانی سلول، احتمال بروز سرطان ایجاد می شود. در ادامه به دلایل بروز سرطان دهان اشاره شده است:

  1. استعمال دخانیات

    مصرف هر نوعی از تنباکو، سیگار و مشروبات الکلی می توانند زمینه ساز بروز سرطان دهان شوند.
  2. سن

    احتمال ایجاد سرطان دهان با افزایش سن بیشتر می شود.
  3. قرار گرفتن در معرض خورشید

    پرتو های منتشر شده از خورشید با افزایش احتمال سوختگی لب ها می توانند دلیلی بر بروز سرطان های دهان باشند. به همین جهت قرار گرفتن بیش از اندازه در معرض آفتاب به خصوص در سنین جوانی خطرناک است.
  4. جنسیت

    احتمال بروز سرطان دهان در مردان دو برابر زنان می باشد که با توجه به بررسی های انجام شده، هنوز علت دقیقی برای آن مشخص نشده است.
  5. ژنتیک

    وجود سابقه سرطان دهان در خانواده می تواند سبب انتقال این بیماری به نسل های آینده باشد.
  6. پاپیلوم انسانی یا برخی از ویروس ها

    تماس مستقیم پوست افراد با یکدیگر می تواند عامل دیگری بر ایجاد سرطان دهان باشد.

علائم سرطان دهان

سرطان دهان دارای نشانه ها و علائمی می باشد که در صورت مشاهده هر کدام از آن ها باید سریعا به مطب دندانپزشکی مراجعه نمایید. در زیر به شایع ترین آن ها اشاره شده است:

  • زخم های دهان و دندانی
  • درد در زمان بلعیدن غذا و یا آب دهان
  • درد در ناحیه گردن و گوش
  • لق شدن و افتادن دندان ها بدون دلیل
  • درد فک
  • خونریزی های بی دلیل دهان
  • کاهش وزن شدید
  • گلو درد شدید و تغییر صدا
  • بی حسی در ناحیه صورت

انواع بیماری سرطان دهان

با در نظر گرفتن نوع سلول، سرطان دهان دارای چند تقسیم بندی می باشد که در زیر به بررسی آن ها می پردازیم:

  1. آدنوکارسینوما

    این نوع سرطان در داخل غدد بزاقی ایجاد می شود.
  2. سارکوم

    ناهنجاری سارکوم در غضروف، ماهیچه و استخوان به وجود می آید.
  3. ملانوم بدخیم دهان

    در این نوع ناهنجاری، بیماری در سلول های ایجاد کننده رنگدانه به وجود می آید.
  4. لنفوم

    بیماری لنفوم اغلب در غدد لنفاوی ایجاد می شود، اما قادر به رشد در دهان نیز می باشد.

تشخیص سرطان دهان

در صورتی که سرطان دهان زود هنگام تشخیص داده شود، میزان مرگ و میر ناشی از این بیماری بسیار کاهش می یابد. متخصصان دهان و دندان قادر به تشخیص سرطان دهان در مراحل ابتدایی هستند و اگر موارد مشکوکی را مشاهده نمایند، بررسی های لازم را به وسیله ی بیوپسی، عکس برداری های مربوطه، ام آر آی و سی تی اسکن انجام می دهند. در واقع بهترین روش تشخیص سلول های سرطانی، نمونه برداری و بیوپسی می باشد. به طور کلی روش های تشخیصی سرطان دهان عبارتند از:

  1. بیوپسی

    این روش به کمک نمونه ای از بافت آسیب انجام می شود که به نام بیوپسی شناخته می شود. بیوپسی به شیوه های متنوعی صورت می گیرد. متخصص آسیب شناس به کمک میکروسکوپ، به بررسی نمونه ی گرفته شده می پردازد و گزارش آن را برای متخصص ارسال می کند. شیوه های آن برای تشخیص سرطان دهان عبارتند از:
    • بیوپسی برشی یا پانچ: در صورتی که قسمت آسیب دیده در نقاطی مانند روی زبان و یا بخش داخلی گونه که دسترسی به آن راحت است، باشد، با کمک بی حسی موضعی از این روش استفاده می شود.
    • سیتولوژی: در صورتی که تورمی در گردن وجود داشته باشد، سیتولوژی به صورت دقیق می تواند به تشخیص سرطان دهان بپردازد.
    • نازندوسکوپی: این روش با کمک یک لوله ی طولانی و باریک که دارای یک دوربین در انتهای خود می باشد و هدایت آن از طریق بینی به سمت گلو است، صورت می گیرد.
    • پانادوسکوپی: این روش مانند بیوپسی قبلی می باشد، با این تفاوت که لوله ای بزرگ تر در پانادوسکوپی استفاده می شود که در این صورت، پزشک برای تشخیص دارای دسترسی راحت تری می باشد.
  2. آزمایشات دیگر

    در صورتی که بیوپسی نشان دهد که فرد مبتلا به سرطان دهان می باشد، شاید به آزمایشات دیگری به دنبال آن نیاز باشد. آزمایشات دیگری مانند سی تی اسکن، ام آر آی، سونوگرافی و اسکن PET نیز در این باره انجام می گیرد. در ادامه، انواع اسکن ها توسط رادیولوژیست مورد بررسی قرار گرفته و گزارش آن را برای متخصص ارسال می کند.

درمان سرطان دهان

با توجه به نوع سرطان ومیزان پیشرفت آن، روش های درمانی متفاوتی وجود دارد که در زیر به بررسی آن ها می پردازیم:

  1. جراحی

    در صورتی که تومور قابل برداشت باشد، با کمک جراحی می توان بافت آسیب دیده را از دهان خارج کرد. اگر تومور اندازه ای کوچک داشته باشد، به کمک یک جراحی جزئی درمان انجام می گیرد، اما اگر تومور اندازه ای بزرگ تر داشته باشد، احتمال از بین رفتن قسمتی از استخوان فک و یا زبان وجود دارد. گاهی اوقات با گسترش سرطان در غدد لنفاوی، نیاز به برداشت این غدد در نواحی گردن می باشد. در صورتی که جراحی سبب تغییر ظاهر و تحت تاثیر قرار دادن زیبایی فرد شود، جراحی های ترمیمی نیز در این باره انجام می گیرد. عمل جراحی می تواند عوارضی مانند عفونت و خونریزی را به دنبال داشته باشد.
  2. پرتودرمانی

    در این روش، از پرتو هایی مانند اشعه ایکس و پروتون برای از بین بردن بافت های سرطانی کمک گرفته می شود. بیمار مبتلا به سرطان دهان در ابتدا درمان را با پرتو درمانی شروع می کند، اما می تواند در کنار آن نیاز به جراحی و یا شیمی درمانی نیز داشته باشد. احتمال از بین رفتن توده های سرطانی در مراحل اولیه به کمک پرتودرمانی وجود دارد. این روش درمانی می تواند عوارضی مانند ریزش مو، حالت تهوع، استفراغ و ضعف سیستم ایمنی بدن داشته باشد.
  3. شیمی درمانی هدفمند

    این روش درمانی می تواند به تنهایی و یا همراه با روش های درمانی دیگری مانند پرتودرمانی مورد استفاده قرار بگیرد. درمان سرطان دهان در این روش به این صورت است که سلول های سرطانی دچار تغییر می شوند. استفاده از دارو درمانی می تواند عوارضی مانند اسهال، حالت تهوع و التهاب چشم داشته باشد.
  4. ایمونوتراپی

    در زمانی که به دلیل میزان پیشرفت بیش از اندازه سرطان، درمان های استاندارد پاسخ گوی درمان نمی باشند، از روش ایمونوتراپی استفاده می شود.

پیشگیری از بروز سرطان دهان

برای جلوگیری از سرطان دهان نکات زیر بسیار حائز اهمیت می باشند:

  1. از مصرف سیگار و دخانیات و مشروبات الکلی اجتناب نمایید.
  2. یک رژیم غذایی مناسب و متعادل را دنبال کنید.
  3. بیش از اندازه در معرض نور آفتاب قرار نگیرید.
  4. رعایت بهداشت دهان و دندان،َ مهمترین نکته است که باید به آن توجه داشته باشید.
  5. برای بررسی و چکاپ وضعیت دهان و دندان، هر چند وقت یک بار به مطب دندانپزشکی مراجعه نمایید.

سوالات متداول

  1. آفت و سرطان دهان چه تفاوتی با هم دارند؟

    آفت، نوعی زخم سطحی و کوچک و در واقع نوعی توده خوش خیم است که درون بافت دهان ایجاد می شود. در صورتی که آفت های دهان و دندان تا 1 ماه باقی بمانند و درمان نشوند، می توانند زمینه ساز سرطان دهانی شوند. قطعا این دو با یکدیگر تفاوت دارند، بنابراین باید کاملا مراقب نشانه های اولیه سرطان دهان باشید.
  2. آیا سرطان دهان کشنده می باشد؟

    در صورتی که تشخیص سرطان در زمان مناسب نباشد، خطر بسیار زیادی را برای فرد ایجاد می کند، اما با این وجود طبق بررسی های انجام شده برای افرادی که تا حدود 5 الی 10 سال به این بیماری مبتلا می باشند، تا 81 درصد احتمال زنده ماندن وجود دارد. به طور کلی سرطان دهان همانند هر سرطان دیگری می تواند بسیار خطرناک و حتی کشنده باشد.
  3. تغذیه مناسب برای سرطان دهان چیست؟

    دندانپزشک متخصص رژیم غذایی مناسب را برای شما شرح خواهد داد. با این حال سعی کنید از غذا های نرم استفاده داشته باشید و از مصرف غذا های تند و اسیدی اجتناب کنید، زیرا این غذا ها با تحریک دهان می توانند درد و ناراحتی برایتان ایجاد نمایند. همچنین از مصرف الکل و شیرینی جات نیز دوری کنید.
  4. دلیل اهمیت تشخیص زود هنگام سرطان دهان چیست؟

    به طور کلی تمام بیماری ها با تشخیص به موقع راحت تر و سریع تر درمان شده و از مشکلات جدی تر جلوگیری خواهد شد. پیشرفت سرطان روند بسیار سریعی دارد و به سرعت به نقاط مختلف بدن راه پیدا می کند. بنابراین تشخیص به موقع آن بسیار ضروری می باشد و هرچه روند درمان سریع تر شروع شود، خطر مرگ و میر کاهش می یابد.
  5. سرطان دهان دارای چه مراحلی می باشد؟

    بیماری سرطان دهان دارای 4 مرحله می باشد که در زیر به آن ها اشاره شده است:
    • مرحله 1: زمانی است که اندازه ی تومور 2 سانتیمتر و یا کمتر از آن باشد و به غدد لنفاوی نرسیده باشد.
    • مرحله 2: با وجود عدم سرایت تومور به غدد لنفاوی، اما اندازه ی آن بزرگتر و بین 2 تا 4 سانتیمتر می باشد.
    • مرحله 3: در این مرحله تومور اندازه ای بیش از 4 سانتیمتر پیدا کرده است و سرایت آن در حد یک عده لنفاوی بوده، اما به قسمت های دیگر بدن نرسیده است.
    • مرحله 4: در این مرحله اندازه تومور به میزانی است که در قسمت های مختلف بدن پخش شده است.
خواندن 39 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 24 دی 1399 ساعت 14:56
دکتر فاطمه لبافی

دکتر فاطمه لبافی فارغ التحصیل رشته دندانپزشکی در سال 1367 از دانشگاه شهید بهشتی می باشند. ایشان از سال 1383 همکاری خود را با بیمارستان میلاد آغاز نمودند و در حال حاظر به عنوان دندانپزشک و مسئول فنی بخش دندانپزشکی بیمارستان میلاد مشغول به کار می باشند. دکتر فاطمه لبافی در سال 1397 از سوی قائم مقام مدیر عامل به عنوان دندانپزشک برگزیده بیمارستان میلاد انتخاب و مورد تقدیر قرار گرفتند. در کلینیک دندانپزشکی دکتر فاطمه لبافی واقع در ستارخان از معتبرترین و با کیفیت ترین تجهیزات برای درمان بیماران استفاده می شود و هدف اصلی در این کلینیک بهبودی کامل و رضایت بیماران می باشد.

محتوای بیشتر در این بخش: « لق شدن دندان

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان -
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
ورودی نا معتبر