جرمگیری دندان چیست؟ جرمگیری دندان چیست؟ کلینیک دندانپزشکی دکتر لبافی

جرمگیری دندان چیست؟

دوشنبه, 05 اسفند 1398 ساعت 09:50
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

بارها با اصطلاح جرم ‌گیری دندان مواجه شدیم. اگر از دندان‌های زرد خودتان یا دیگری خسته شده‌اید یا احساس می‌کنید منظره‌ی زشتی از ظاهر دندان‌هایتان ایجاد شده، اولین پیشنهادی که ذهنتان را معطوف خواهد کرد جرم‌گیری دندان است. این اصطلاح به چه معناست؟ آیا جرم‌گیری دندان ضرری دارد؟ مزایای جرم‌گیری دندان چیست؟ و سوالاتی از این قبیل که سعی شده در این متن به آن بپردازیم. اما پیش از آن بهتر است بدانیم جِرم دندان چیست و چگونه ایجاد می‌شود تا بدانیم به چه طریق قابل برطرف شدن است.


امپراطوری باکتری‌ها

نه فقط دهان، بلکه جهان سرشار از باکتری‌هایی است که بخشی از چرخه‌ی زیستی محسوب می‌شوند. این وضعیت در دهان شرایط حساسی را ایجاد کرده است طوریکه با وجود اینکه دندان‌ها جز بافت‌های خیلی سخت بدن محسوب می‌شوند، به راحتی توسط این باکتری‌ها تخریب می‌شوند. دهان بخاطر اینکه مدخل ورودی غذا است، همیشه مستعد تجمع پلاک‌های میکروبی است. این لایه به مرور برای تغذیه روی سطح دندان‌هایی که مواد غذایی روی آن‌ها باقی مانده رشد سریع‌تری دارد؛ پلاک دندان در واقع همین لایه به رنگ زرد کمرنگ است که روی سطح و بین دندان‌ها تشکیل می‌شود. این یک اتفاق طبیعی و غیرقابل اجتناب است. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن به صورت اصولی باعث کنترل پلاک دندان(plaque) می‌شود. جرم گیری دندان به طور خلاصه یعنی برطرف کردن این ‌لایه‌ که مدت زمانی هم از نشستن آن بر روی مینای دندان گذشته است.
در صورت عدم رعایت بهداشت دهان و ایجاد محیط مناسب برای رشد بیش‌تر پلاکِ دندان، به مرور با تجمع هرچه بیش‌تر پلاک‌های میکروبی روی هم این لایه جمع و سخت می‌شود و دیگر با مسواک زدن برطرف نمی‌شود و این همان جِرمی است که اصطلاحا باید گرفته شود. پس جرم‌گیری دندان یا بروساژ به طور خلاصه یعنی پاک کردن پلاک‌های میکروبی که طی مدتی روی هم انباشته و سخت شده‌اند و به وسیله‌ی مسواک زدن برطرف نمی‌شوند. جرم‌گیری دندان برخلاف یک باور عمومی در صورتی که به طور صحیح انجام شود ضرری برای دندان‌ها ندارد و حتی از بیماری‌های حادتری نظیر التهاب در ناحیه‌ی لثه جلوگیری می‌کند. پس علاوه بر دغدغه‌های زیبایی که عموم با آن درگیر هستند، مسئله‌ی مراقبت از اشیا قیمتی موجود در دهان‌مان است که قیمت گزافی دارند و نمی‌توان مثل آن‌ها را جایی یافت.
همین الان که در حال خواندن این متن هستید،‌ اگر با ناخن روی سطح دندان خود بکشید؛ می‌توانید ماده‌ی سفید رنگی را ببینید که همان پلاک دندانی است. اگر مسواک بزنید حجم آن به شدت کاهش پیدا می‌کند و دندان اصطلاحا جِرم نمی‌گیرد. در غیر این صورت، تجمع حاصل از این پلاک‌ها موجب ایجاد ظاهری زننده روی سطح دندان می‌شود که در نهایت صدماتی جدی می‌تواند بر جای بگذارد. پس جرم‌گیری دندان فقط جنبه‌‌ی زیبایی ندارد و اتفاقا جنبه‌ی سلامتی آن حائز اهمیت بیش‌تری است. 

باکتری های مضر دهانی

از این مطالب نیز بهتر است استفاده نمایید:

سیاه شدن بین دو دندان

سیاه شدن بین دو دندان نشانه‌ی فساد دندان یا حفره‌هایی در آن است که باید مورد توجه قرار بگیرند. سفیدی دندان بخاطر مقادیر بالای کلسیم(حدود 95%) در ترکیب لایه‌ی سطحی آن است. این لایه مینا(enamel)‌ خوانده می‌شود. سیاه شدن دندان نشانه‌ی بسیار بدتری از ظاهر زرد دندان‌هاست و در چنین مواردی مراجعه به متخصص دندان‍پزشکی ضروری است. عوامل سیاه شدن دندان می‌توانند داخلی یا بیرونی باشند.
عوامل بیرونی نظیر:‌ مینای آسیب دیده، لکه‌ها(stains)‌ و جِرم که به مقدار زیاد اجتماع پیدا کرده است. عواملی نظیر نوشیدن قهوه، داروهای بخصوص نظیر آهن مایع خوراکی، استفاده از دهانشویه و خمیردندان‌های بخصوص و استعمال تنباکو می‌توانند بر روی سطح و بین دندان‌ها را لکه‌دار کند. عوامل درونی می‌توانند بخاطر تخریب داخلی دندان باشد. معمول‌ترین علت سیاه شدن دندان در این موارد فساد یا پوسیدگی است. جرم‌گیری دندان می‌تواند از بروز این موارد تا حدود زیادی جلوگیری کند؛‌ البته به شرطی که پس از آن بهداشت دهان و دندان و نیز مراقبت های بعد از جرم گیری و نکات مربوط به تغذیه بعد از جرم گیری دندان رعایت شود. جرم‌گیری دندان با زدودن باره‌ی دندانی(tartar) از مینای دندان در برابر تخریب بیش‌تر محافظت می‌کند.
عفونت مغز دندان(pulp infection)‌ و همچنین دندانی که به اصطلاح مرده است می‌تواند از عوامل درونی سیاه شدن رنگ ظاهری دندان باشد. اصطلاح دندان مرده به دندانی اطلاق می‌شود که برای مدتی خون تازه دریافت نکرده است. در صورت بروز این ظاهر سیاه رنگ، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید تا از صدمات جدی‌تر پیشگیری به عمل آورید.

سیاه شدن بین دو دندان

جرم پشت دندان جلو

یکی از نشانه‌هایی که مشخص می‌کند مسواک زدن تا چه اندازه می‌تواند از ایجاد جرم و در نهایت پوسیدگی دندان جلوگیری کند تشکیل جرم پشت دندان‌ جلو است. حتی در کسانی است که مرتب مسواک می‌زنند، اما نه به طور صحیح جرم دندان قابل ملاحظه است. اهمیت آموزش صحیح دیدن برای مسواک زدن در همین موضوع است. در واقع این ناحیه یکی از معمول‌ترین بخش‌های تجمع پلاک میکروبی است که طی گذر زمان به جرم‌ دندانی تبدیل می‌شود و باعث پوسیدگی مینای دندان و تخریب کامل دندان می‌شود. پس حتی اگر مسواک می‌زنید این ناحیه را بررسی کنید که در صورت تجمع پلاک، جرم‌گیری دندان برای جلوگیری از بروز مشکلات حادتر پیشنهاد می‌شود؛ البته با نظر دندانپزشک. یکی دیگر از دلایل معمول بودن جرم پشت دندان جلو نزدیکی این دندان به غدد بزاقی است که تماس مدام با بزاق تازه ترشح شده می‌تواند موجب یک سری تبادل شیمیایی بین بزاق و دندان شود که در نهایت نتیجه‌ی آن پوسیدگی دندان است. جالب است بدانید که سطح pH دهان در این موضوع حائز اهمیت است. عدد 8/6 تا 7 ایده‌آل‌ترین حد اسیدیته دهان است. این یعنی دهان خیلی خیلی کم اسیدی است. در صورتی که اسیدیته بالا رود بزاق به جای کمک به دندان‌ها، آن‌ها را تخریب می‌کند. همچنین برخی مواقع ممکن است پس از انجام لمینت، کامپوزیت یا روکش، دندان ها دچار جرم و تغییر رنگ شوند که در این صورت باید فورا جرم گیری دندان کامپوزیت، جرم گیری لمینت دندان و یا جرم گیری روکش دندان صورت گیرد. 

جرم پشت دندان جلو

چه چیزی باعث جرم‌گیری دندان می‌شود؟

قبل از هرچیز بهتر است راه‌های پیشگیری را رعایت کنید. مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و دهانشویه می‌توانند تا حدود زیادی از تجمع پلاک میکروبی، ایجاد جرم ناشی از سخت شدن این تجمعات و در نهایت پوسیدگی مینای دندان و التهاب لثه جلوگیری کنند. انجمن دندان‌پزشکی آمریکا(ADA) دو بار در روز مسواک زدن و یکبار نخ دندان کشیدن را پیشنهاد کرده است. توجه داشته باشید که نحوه‌ی صحیح انجام این اعمال اهمیت اساسی دارد. جرم‌گیری دندان روشی مضاف بر این موارد است که به صورت تخصصی در مراکز دندانپزشکی انجام می‌شود؛ گاها دندانپزشک مناطق پنهانی را مشاهده می‌کند که جایگاه تجمع پلاک‌های میکروبی شده و برای فرد قابل مشاهده نیست؛ جرم‌گیری دندان در این موارد می‌تواند از صدمات بیش‌تر و هزینه‌ جرم گیری دندان بیشتر و بدتر از همه تحمل درد دندان یکی از روش‌های عملی در خانه مسواک کشیدن دندان‌ها با جوش شیرین(baking soda) است. این ماده نمی‌تواند جرم را از بین ببرد، ولی تا حدود زیادی از پلاک‌های میکروبی می‌کاهد. به هرحال در مورد این روش باید با دندانپزشک مشورت کرد.
موضوع دیگری که حائز اهمیت است توجه به غذاهایی است که به طور معمول استفاده می‌کنید. توجه کنید به طور معمول. اگر گفته شد شیرینی را حذف کنید به این معنی نیست که خودتان را به طور کامل محروم کنید. فقط به طور معمول از این موارد دوری کنید:

  •  خوراکی‌هایی که با قند مصنوعی شیرین شده‌اند و همچنین شیرینی‌های ترش‌مزه
  •  نوشابه‌های گازدار و انرژی‌زا
  •  نان و سیب‌زمینی چیپس
  •  میوه‌های ترش و میوه‌های خشک
  •  الکل و تنباکو
    گفته شده است که مصرف میوه و سبزیجات و چای سبز اثر مثبتی در پیشگیری از توسعه‌ی پلاک میکروبی به جِرم دندانی می‌شود.
    دندانپزشک پس از معاینه و تشخیص، برای جرم‌گیری دندان اقدام می‌کند. دستگاه جرم گیری دندان التراسونیک ابزار قدرتمندی است که موجب رفع جرم می‌شود. دندانپزشک برای رفع جرم‌های سنگین از این ابزار استفاده می‌کند. جرم‌های سبک‌تر و همچنین بقایای جرم‌ و پلاک میکروبی به جا مانده بعد از استفاده از ابزار التراسونیک، با ابزارآلات دستی رفع می‌شوند. جرم‌گیری دندان از مراحل ساده در کلینیک دندانپزشکی است که زمان زیادی نمی‌برد و با درد همراه نیست.

چه چیزی باعث جرم‌گیری دندان می‌شود؟

چرا نخ دندان کشیدن حیاتی است

توجه به این نکته ضروری است که سیاه شدن بین دو دندان در افرادی که مرتب مسواک می‌زنند نیز مشاهده شده است. نخ دندان با زدودن پلاک های میکروبی و خوراکی‌های به دام افتاده بین دندان‌ها امری حیاتی برای حفظ حیات دندان‌ها است. برای بهداشت دهان و دندان باید حتما از مجموعه‌ دستورات دندانپزشک پیروی کرد و صرفا چندبار مسواک زدن در روز باعث مراقبت از آن‌ها نمی‌شود.

مسواک و خمیردندان‌های جرم گیر

معمولا تبلیغات گسترده‌ای در این باره وجود دارد که مسواک‌ها و خمیردندان‌هایی با عنوان جرم‌گیر وجود دارند. بدون توجه به صحت هرکدام از این موارد، آنچه حائز اهمیت است طرز صحیح رعایت بهداشت دهان و دندان از تمام جهات است. پس تبلیغات را کنار بگذارید و از پزشک معتمد خود توصیه بخواهید؛ بدانید با صرف کمترین هزینه‌ها قادر خواهید بود از دندان‌های خود مراقبت کنید و تشکیل جرم را تا حدود زیادی کاهش دهید. با مشورت مسواک و خمیردندان مناسب خود را انتخاب کنید. امروزه اما با توسعه‌ی تکنولوژی مسواک‌ها هم به روز شده‌اند. در صورتی که بودجه‌تان کفاف می‌دهد می‌توانید سراغ مسواک‌هایی را بگیرید که در حد و اندازه‌های یونیت دندانپزشک است، اما موارد استفاده‌ی خانگی دارد.

مسواک و خمیردندان‌های جرم گیر

جرم‌گیری دندان چند بار پیشنهاد می‌شود؟

معمولا پیشنهاد این است که هر 6 ماه یکبار برای جرم‌گیری دندان به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید. البته مقدار جرم گرفتن دندان به سبک زندگی‌تان بستگی دارد. بعد از جرم‌گیری دندان، در صورت وجود جرم‌ با حجم بالا، شما احساس تهی شدن در دندان‌های خود می‌کنید. در واقع با پاک شدن جرم(تجمعی از پلاک‌های میکروبی)‌، آن بخشی که توسط این ماده اشغال شده تا حدودی خالی می‌شود؛ عده‌ای گمان می‌کنند که دندان آن‌ها بخاطر دستگاه جرمگیر دندانپزشکی ساییده شده و یا حتی لق شده که تصورات غلطی در مورد عوارض جرم گیری دندان هستند. باورهای غلط را کنار بگذارید و در صورتی که دندان‌های شما مستعد پلاک‌های میکروبی و تجمع‌شان به صورت جرم است، جرم‌گیری دندان سالی دوبار توصیه می‌شود. البته جرم‌گیری دندان نیاز به متخصص دارد که زمان آن را مشخص کند تا از ضررهای احتمالی این روش اجتناب کرد.

جرم‌گیری دندان افراد سیگاری

در این باره مثلا افرادی که مصرف بالای سیگار دارند بیش‌تر با پدیده‌ی جرم درگیر هستند. مواد شیمیایی موجود در محصولات تنباکو با اثرگذاری روی بزاق دهان(Saliva)، چسبیدن باکتری‌ها و میکروب‌ها به دندان را سهل می‌کند. تنباکو می‌تواند به مرور زمان موجب آسیب جدی به لثه شود. همچنین با اختلال در چرخه‌ی طبیعی بافت لثه موجب بروز عفونت و محدودیت جریان خون می‌شود. اگر بعد از مدتی افراد سیگاری اقدام به مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن کنند، متوجه خونریزی لثه می‌شوند که نشانه‌ایی از اثر مخربی است که لثه‌ها متحمل شده‌اند. جرم‌گیری دندان برای این دسته افراد بسیار ضروری است. اگر سیگاری هستید تا جای ممکن کشیدن سیگار را کنار بگذارید و بهداشت دهان را بعد از سیگار کشیدن با شستشو تامین کنید. البته بازم تاکید بر ترک سیگار است. جرم‌گیری دندان افراد سیگاری می‌تواند جلوی فساد کامل دندان و عفونت‌های لثه جلوگیری کند. افراد سیگاری علاوه بر آسیب به بافت‌های تنفسی،‌ آسیب جدی به سلامت دندان‌ها وارد می‌کنند. سرطان دهان از خطراتی است که افراد سیگاری را تهدید می‌کند. طبق WebMD، 90درصد کسانی که سرطان دهان، گلو یا لب داشته‌اند، مصرف‌کننده‌ی تنباکو بوده‌اند.

جرم‌گیری دندان افراد سیگاری

جرم‌گیری دندان چه فایده‌ای دارد؟

همانطور که توسط دکتر فاطمه لبافی گفته شد، توصیه این است که تا جای ممکن محیط دهان را برای رشد میکروب‌ها مساعد نکنیم. خوراکی‌ها نقش اصلی را در این باره ایفا می‌کنند. همیشه بعد از خوردن، دهان را بشویید. روزی سه مرتبه مسواک و یک مرتبه نخ دندان کشیدن توصیه می‌شود. توجه داشته باشید که این اعمال اصولی انجام شوند؛ پس با دندانپزشک معتمد خود مشورت کنید. در صورتی که به هر دلیلی دندان‌های شما برای مدتی مستعد تشکیل پلاک‌های میکروبی بوده و جرم گرفته است، جرم‌گیری دندان می‌تواند از بروز خطرات جدی‌تر مثل التهاب و عفونت لثه جلوگیری کند. با صرف هزینه‌ای کم، دندان گرانقیمت خود را از دست نمی‌دهید. ظاهر دندان‌ها بهتر می‌شوند و خنده‌ها قشنگ‌تر. یکی از علل بوی بد دهان می‌تواند حجم بالای پلاک‌های میکروبی باشد. پس نفس تازه یکی دیگر از فواید جرم‌گیری دندان است.
پیشگیری و رعایت بهداشت دهان و دندان می‌تواند نیاز شما به جرم‌گیری دندان را تا حدود زیادی کم کند. در غیر این صورت این روش برای جلوگیری از صدمات جدی‌تر و همچنین بازگرداندن ظاهر زیبای دندان‌ها توصیه می‌شود.

خواندن 110 دفعه آخرین ویرایش در پنج شنبه, 09 مرداد 1399 ساعت 09:20

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان -
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
ورودی نا معتبر