آبسه دندان (عفونت دندان) | علل، علائم، انواع، عوارض و درمانها آبسه دندان (عفونت دندان) | علل، علائم، انواع، عوارض و درمانها

آبسه دندان (عفونت دندان) | علل، علائم، انواع، عوارض و درمانها

یکشنبه, 17 فروردين 1399 ساعت 12:37
این مورد را ارزیابی کنید
(5 رای‌ها)

اگر دندان شما به هر دلیلی دچار پوسیدگی شده است و برای درمان آن اقدامی انجام نداده اید، احتمال دارد تا با آبسه دندان (Dental abscess) رو به رو شوید که در این صورت عفونت به ریشه دندان رسیده است. در واقع وجود توده ای چرک مانند و عفونی در اطراف ریشه دندان، همان آبسه دندان می باشد. درمان آبسه دندان حتما باید در اسرع وقت توسط اندودنتیست (متخصص ریشه دندان) انجام گیرد، در غیر این صورت این عفونت در ابتدا به صورت و گردن رسیده و در انتها در تمام بدن گسترش می یابد.

آبسه دندان چیست؟

آبسه دندان چیست؟

مواردی مانند پوسیدگی دندان، ترک خوردگی دندان و یا بیماری های لثه می توانند بر اثر ورود باکتری ها به ریشه دندان، منجر به تشکیل آبسه دندان در درون خود دندان و یا در لثه شوند که در این صورت اعصاب دندان آسیب می بیند. در این حالت یک توده چرک مانند در بخش استخوان فک و نوک ریشه دندان ایجاد شده است. این بیماری معمولا بسیار دردناک بوده و باید سریعا درمان شود.

علل ایجاد آبسه دندان

به طور کلی دندان دارای ظاهری سخت و غیر قابل نفوذ بوده، اما درون آن دارای رگ های عصبی بسیار نرم و همچنین آسیب پذیر می باشد. در صورتی که پوسیدگی دندان بتواند از قسمت سخت دندان گذشته و به بخش درون دندان برسد، عفونت ریشه دندان می تواند منجر به تشکیل آبسه دندان شود. بیماری های لثه، شکستگی دندان، ترک خوردگی دندان و پوسیدگی های شدید، از جمله مواردی هستند که می توانند آبسه دندان را ایجاد نمایند. در واقع تمام این موارد با ایجاد عفونت در اطراف ریشه دندان، در نهایت آبسه دندان را شکل می دهند. نکته ای که حائز اهمیت است و باید به آن توجه شود، این است که تشکیل آبسه دندان در هر جایی از لثه امکان پذیر است، اما عفونت یک دندان منجر به ایجاد یک آبسه دندان شده که یعنی اگر دو آبسه در دهان وجود داشته باشد، یعنی دو دندان دچار عفونت شده اند.

علائم آبسه دندان

علائم آبسه دندان

شایع ترین و واضح ترین علائمی که آبسه دندان برای بیمار ایجاد می کند، احساس درد می باشد که شروع آن به شکل ضربانی بوده و به تدریج شدید تر می شود. گسترش این درد گاهی به حدی می رسد که استخوان فک، گوش و گردن را درگیر کرده و درد بسیار غیر قابل تحملی را برای بیمار ایجاد می کند. برخی دیگر از علائم آبسه دندان عبارتند از:

  1. حالت قرمزی و تورم لثه
  2. طعم شور و ناخوشایندی در دهان
  3. تب
  4. متورم شدن فک و صورت
  5. خارج شدن خون و یا چرک از ورم
  6. بی خوابی
  7. حساسیت بیش از اندازه دندان ها به نوشیدنی های گرم و سرد
  8. ایجاد مشکلاتی در بلع و جویدن غذا
  9. سخت شدن باز و بسته کردن دهان

تشخیص آبسه دندان

گاهی اوقات دندانپزشک با بررسی علائمی مانند درد و تورم، قرمزی لثه و غیره و همچنین وارد کردن چند ضربه آهسته به دندان، می تواند وجود آبسه دندان را تشخیص دهد، اما برخی اوقات نیز آبسه علامت خاصی نداشته و لازم است تا تشخیص از طریق رادیوگرافی و عکس برداری انجام گیرد. در صورتی که دندانپزشک نتواند آبسه دندان را تشخیص دهد، بیمار را به اندودنتیست ارجاع می دهد، زیرا اندودنتیست قطعا قادر به تشخیص و درمان این بیماری خواهد بود.

انواع آبسه دندانی

به طور کلی آبسه های دندانی در سه دسته بندی قرار دارند که در زیر به بررسی آن ها می پردازیم:

  1. آبسه در لثه

    آبسه در لثه

    تشکیل این نوع آبسه دندانی در قسمت بافت بوده و در کودکان و نوجوانان نسبت به بزرگسالان شایع تر می باشد. این نوع آبسه بر روی دندان و بافت های بین دندانی هیچگونه تاثیری نمی گذارد.
  2. پریودنتال

    پریودنتال

    آبسه پریودنتال و یا عفونت لثه، در بافت استخوانی نگهدارنده دندان ایجاد می شود. این نوع آبسه دندان به علت جرم و باکتری های تشکیل شده بر روی دندان ها تشکیل شده و سبب ملتهب شدن لثه می گردد که باعث جدا شدن بافت اطراف دندان از بخش های پایه می گردد. جالب است بدانید گاهی اوقات بر اثر برخی از درمان های دندانپزشکی نیز احتمال ایجاد پریودنتال وجود دارد.
  3. پری آپریکال

    پری آپریکال

    شروع پری آپریکال از قسمت نرم استخوان دندان یعنی بخش مرکزی دندان می باشد که به طور معمول بر اثر پوسیدگی دندان ایجاد می شود. در واقع باکتری ها از طریق سوراخ ایجاد شده بر روی دندان، وارد بخش مرکزی دندان شده و سبب ایجاد آبسه پری آپریکال می شوند که در صورت پیشرفت آلوئول دندان نیز درگیر این عفونت خواهد شد.

روش های درمان آبسه دندان

روش های درمان آبسه دندان

اگر دچار آبسه دندان شدید، باید هر چه سریع تر برای درمان آن اقدام نمایید، زیرا در غیر این صورت عوارض بدتری در پیش روی شما خواهد بود. دندانپزشک متخصص برای درمان آبسه دندان با تشخیص صحیح خود، می تواند از چندین روش درمانی استفاده داشته باشد که در زیر آن ها را برای شما شرح می دهیم:

  1. درناژ یا خالی کردن آبسه دندان

    یکی از سریع ترین روش های درمانی آبسه دندان، تخلیه آن است تا فشار بیش از اندازه ای که روی بافت ها و اعصاب ایجاد شده است، کاهش یابد. برای اینکار دندانپزشک متخصص به کمک تیغ جراحی در برجسته ترین قسمت آبسه دندان، شکافی را ایجاد می کند که آبسه تخلیه می گردد. اگر شکاف ایجاد شده بسته شود، تخلیه آبسه به طور کامل انجام نمی شود، به همین دلیل دندانپزشک لوله ای لاستیکی که Drain نامیده می شود را، به مدت 24 ساعت در داخل شکاف آبسه قرار می دهد. این نکته را در نظر داشته باشید که درناژ آبسه فشار روی اعصاب دندان را کاهش می دهد، اما اگر پس از آن عصب کشی دندان صورت نگیرد، احتمال بازگشت آبسه دندان وجود دارد.
  2. عصب کشی دندان

    می توان گفت بهبودی بیش از 90 درصد آبسه های دندانی به کمک عصب کشی دندان رخ می دهد. در برخی مواقع، در مراحل اولیه عصب کشی دندان، چرک آبسه تخلیه می شود. پس از آن دندانپزشک برای تمیز کردن فضای عصب دندان، از لیزر کمک می گیرد. در نهایت ریشه دندان را با مواد ترمیمی پر کرده و تاج دندان را نیز ترمیم می کند. اگر این درمان توسط دندانپزشک متخصص و دارای مهارت انجام شود، بهبودی 100 درصد به دست می آید، اما اگر دندانپزشک برای اینکار تخصص لازم را نداشته باشد و عصب کشی دندان ناقص انجام شده باشد، بعد از مدتی برای درمان مجدد ریشه باید اقدام شود.
  3. جراحی ریشه دندان یا اپیکو

    زمانی که درمان مجدد ریشه امکان پذیر نباشد، دندانپزشک جراحی ریشه و یا اپیکو را تجویز می کند که این جراحی باید توسط جراح فک صورت انجام بگیرد.
  4. کشیدن دندان

    در مواقعی که دندانپزشک تشخیص دهد و درخواست بیمار نیز در نظر گرفته شده باشد، دندانپزشک اقدام به کشیدن دندان می کند. کشیدن دندان به طور قطعی منجر به درمان صد در صدی آبسه دندان می گردد، اما در این صورت جای خالی دندان در دهان ایجاد شده که اگر در اسرع وقت جایگزینی برای آن انتخاب نشود، می تواند عوارض بعدی را برای بیمار به دنبال داشته باشد. امروزه بهترین روشی که برای جایگزینی دندان از دست رفته استفاده می شود، ایمپلنت دندان می باشد.
  5. درمان دارویی

    در کنار تمام درمان های بیان شده، استفاده از آنتی بیوتیک نیز تجویز می شود. توجه داشته باشید که آنتی بیوتیک به تنهایی یک روش درمانی برای آبسه دندان نبوده و نقش موثری در کنار درمان های گفته شده دارد.

روش های درمان خانگی عفونت و آبسه دندان

روش های درمان خانگی عفونت و آبسه دندان

توجه داشته یاشید که بیماری آبسه دندان در صورت عدم درمان می تواند بسیار خطرناک باشد و عوارض جدی را برایتان ایجاد کند، پس برای درمان آن حتما باید به کلینیک دندانپزشکی مراجعه داشته باشید، اما می توانید از برخی روش های گیاهی نیز کمک بگیرید. این روش ها عبارتند از:

  1. سیر

    شما می توانید با استفاده از 3 روش زیر از سیر کمک بگیرید.
    • روش اول: ساده ترین روش استفاده از سیر، این است که سیر خشک را به شکل مستقیم بر روی دندان بگذارید. برای اینکار کمی سیر خشک تهیه کرده و برش های نازکی از آن را به دست آورید. این تکه ها را به مدت 15 دقیقه بر روی دندان خود قرار دهید. این کار را روز اول می توانید هر 3 ساعت یکبار انجام داده و از روز های بعدی میزان آن را کاهش دهید، اما توجه داشته باشید که استفاده از سیر خشک قبل از خواب می تواند اثر خوبی به همراه داشته باشد.
    • روش دوم: می توانید سیر را با نمک دریا و زنجبیل ترکیب نمایید. پس از پوست کندن زنجبیل و سیر، آن ها را با نمک خرد کنید و مخلوط به دست آمده را بر روی دندان های خود قرار دهید. می توانید این کار را حدود 3 الی 4 مرتبه در روز و در بازه زمانی 10 دقیقه انجام دهید.
    • روش سوم: استفاده از آب سیر به عنوان ادویه در غذا ها نیز، می تواند یک روش موثر برای کاهش درد ناشی از آبسه دندان باشد. این کار سبب تقویت سیستم ایمنی و حتی خوش طعم شدن غذا ها می شود.
  2. روغن زیتون و روغن میخک

    شما می توانید مخلوطی از این دو روغن تهیه کرده و با استفاده از پنبه، آن را بر روی دندان های خود مالش دهید. اثر آن بعد از چند دقیقه کاملا مشخص می باشد. اگر درد برگشت می توانید مجددا این ترکیب را 3 الی 4 بار در روز، استفاده داشته باشید.
  3. روغن نارگیل

    می توانید به صورت دهانشویه از روغن نارگیل استفاده داشته باشید و پس از آن دهان خود را با آب نمک بشویید. برای نتیجه گرفتن باید دو بار در روز و همچنین قبل از خواب از روغن نارگیل استفاده داشته باشید.
  4. سرکه سیب

    سرکه سیب را می توانید به 3 روش زیر استفاده کنید:
    • روش اول: شما می توانید قبل از مسواک زدن برای شستن دهان خود به صورت دهانشویه از سرکه سیب استفاده نمایید. پس از خارج کردن سرکه سیب از دهان، مسواک بزنید و این کار را 2 تا 3 بار در هفته انجام دهید. این نکته را توجه داشته باشید که استفاده زیاد از سرکه سیب می تواند منجر به حساسیت بیش از اندازه دندان ها شود.
    • روش دوم: استفاده از مخلوط سرکه سیب، نمک و آب نیز می تواند نقش موثری برای کاهش درد ناشی از آبسه دندان داشته باشد. برای شستشوی دهان خود، قبل از مسواک زدن از این مخلوط بی نظیر استفاده نمایید و پس از آن دندان های خود را مسواک بزنید.
    • روش سوم: روش دیگری برای استفاده از سرکه سیب وجود دارد که می توانید با استفاده از مخلوط سرکه سیب و جوش شیرین، کرم سفتی را تهیه و آن را به کمک مسواک بر روی دندان های خود بمالید.
  5. جوش شیرین

    برای استفاده از جوش شیرین می توانید از دو روش زیر استفاده نمایید:
    • روش اول: می توانید از مخلوط آب گرم و جوش شیرین برای شستن دهان خود استفاده نمایید. همچنین می توانید از جوش شیرین به طور مستقیم بر روی آبسه دندان استفاده کنید.
    • روش دوم: روش دیگری برای استفاده از جوش شیرین به این صورت است که یک قاشق چای خوری نمک و جوش شیرین را با یکدیگر ترکیب کرده و به کمک پنبه، آن را بر روی دندان آسیب دیده بگذارید و بعد از گذشت حدود 3 ساعت، دهان خود را با آب شستشو دهید.
  6. آب گریپ فروت

    آب گریپ فروت حاوی مقادیر زیادی از ویتامین C و دیگر مواد معدنی بوده که در مبارزه با باکتری ها به بدن کمک می کند. برای استفاده از این روش، آب گریپ فروت را با 3 قاشق غذا خوری عسل ترکیب کرده و این نوشیدنی بی نظیر را برای کمک به درمان آبسه دندان بنوشید.
  7. عسل

    عسل نیز خواص بی نظیری برای کمک به درمان آبسه دندان و کمک به مبارزه با باکتری های دهان دارد. بعد از مسواک زدن، مقداری عسل را بر روی دندان آسیب دیده قرار داده و پس از 10 دقیقه دهان خود را با آب بشورید.
  8. آب نمک

    2 الی 3 بار شستشوی دهان در طی روز می تواند نقش بسیار موثری در روند درمان آبسه دندان داشته باشد.
  9. کیسه چای سیاه

    کیسه چای سیاه را به مدت چند دقیقه درون آب ولرم گذاشته و پس از آن بر روی دندان خود قرار دهید و اجازه دهید تا چند ساعت بر روی دندان آسیب دیده باقی بماند. در ادامه دهان خود را با آب شسته و این کار را روزی یکبار انجام دهید.
  10. زردچوبه

    از مخلوط آب و کمی زردچوبه، خمیری به دست آورید و بعد از مسواک زدن، خمیر تهیه شده را به شکل مستقیم بر روی دندان آسیب دیده بگذارید و پس از گذشت 15 الی 20 دقیقه دهان خود را با آب بشویید.
  11. هیدروژن پراکسید

    هیدروژن پراکسید با داشتن خاصیت ضد باکتریایی می تواند باکتری هایی که عامل آبسه دندان می باشند را از بین ببرد. برای استفاده از آن، مخلوط هیدروژن پراکسید 3 درصد را با آب تهیه کنید و در روز چند بار به شکل دهانشویه از آن استفاده داشته باشید.
  12. عصاره نعناع

    مالیدن چند قطره عصاره نعناع بر روی دندان می تواند سبب کاهش درد ناشی از آبسه دندان گردد.

عوارض آبسه دندان

با وجود دردناک بودن آبسه دندان، اما به تنهایی خطرناک نمی باشد، اما در صورتی که درمان نشود، می تواند عوارضی را به دنبال داشته باشد که در زیر به آن ها اشاره شده است:

  1. آبسه دندان می تواند منجر به تشکیل کیست دندان در زیر ریشه دندان شود.
  2. اگر آبسه دندان شدت یابد، می تواند باعث لق شدن دندان و یا از دست رفتن دندان و یا همچنین آسیب استخوان شود.
  3. باکتری هایی که در آبسه دندان موجود می باشند، قادرند تا وارد خون شوند و عفونتی را در مغز استخوان به وجود نمایند.
  4. باکتری های درون آبسه می توانند با گسترش خود به کاورنوس سینوس که رگی در سمت راست مغز است، برسند.
  5. اگر این باکتری ها در کف دهان پخش شوند، سبب مبتلا شدن فرد به بیماری عفونی لودویگ می شوند.
  6. گسترش این باکتری ها به استخوان پشت گونه، سبب مبتلا شدن بیمار به سینوزیت ماگزیلاری می شود که می تواند باعث ایجاد تب و حساس شدن گونه ها گردد.

روش های پیشگیری آبسه های دندانی

روش های پیشگیری آبسه های دندانی

برای اینکه مانع از بروز آبسه دندانی شوید، باید به نکات زیر توجه داشته باشید:

  1. مهمترین نکته ای که برای جلوگیری از آبسه دندانی مورد توجه قرار می گیرد، رعایت بهداشت دهان و دندان می باشد، پس حتما به طور منظم مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده داشته باشید. همچنین استفاده از دهانشویه را فراموش نکنید.
  2. هر چند وقت یکبار برای چکاپ دندان های خود به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید تا در صورت بروز پوسیدگی های دندانی در زمان مناسب برای درمان آن ها اقدام شود.
  3. اگر متوجه وجود دندان لق و یا ترک خورده در دهان خود شدید، بلافاصله برای درمان آن اقدام نمایید.
  4. در مصرف شیرینی جات و نوشیدنی های شیرین و گازدار، حد تعادل را رعایت کرده و پس از مصرف آن ها دهان خود را آب بکشید.
  5. سعی کنید یک رژیم غذایی سالم و متناسب را دنبال نمایید.

سوالات متداول

  1. چگونه می توان درد ناشی از آبسه دندان را کنترل نمود؟

    توجه داشته باشید که اگر دچار آبسه دندان شدید، باید سریعا به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید، اما با این حال می توانید برای کنترل درد از دارو های مسکن استفاده داشته باشید. این دارو ها به هیچ عنوان کاربرد درمانی نداشته و فقط تا حدودی درد شما را کاهش خواهند داد و در واقع برای درمان دندانپزشک جایگزینی محسوب نمی شوند. برخی از داروی های مسکن مانند آسپرین و یا ایبوپروفن می توانند برای کاهش درد موثر باشند، اما مصرف این دارو ها برای تمامی افراد مناسب نمی باشد. به عنوان مثال کودکان زیر 16 سال و خانم ها در زمان بارداری و یا شیر دهی نباید از آسپرین استفاده نمایند. همچنین مصرف ایبوپروفن برای افرادی که دارای زخم معده و آسم هستند، توصیه نمی شود.
  2. آیا می توان بدون تجویز دندانپزشک از آنتی بیوتیک برای درمان آبسه دندان استفاده نمود؟

    آنتی بیوتیک هایی مانند مترونیدازول و یا آموکسی سیلین می توانند مانع بسیار موثری برای ایجاد مانع در برابر شایع شدن عفونت باشند. اما با این حال مصرف آنتی بیوتیک ها به هیچ عنوان نباید خودسرانه و بدون تجویز دندانپزشک باشد.
  3. آیا می توان دندانی که دچار آبسه شده است را کشید؟

    آبسه دندان تنها به یک دندان محدود نبوده و عفونت و آلودگی آن می تواند به نقاط بسیاری در بدن سرایت کند، به همین علت کشیدن دندان نمی تواند راه حل مناسبی برای درمان دندانی که دچار آبسه شده است، باشد. عصب کشی بهترین راه حل درمانی برای این یبماری می باشد، اما اگر در شرایط خاصی عصب کشی موثر واقع نشود، لازم است تا ابتدا عفونت دندان به کمک دارو های خاصی کنترل شده و بعد از آن دندان کشیده شود.
  4. تا چه مدت آبسه دندان را می توان بدون درمان نگه داشت؟

    معمولا آنتی بیوتیک ها نقش موثری در کنترل آبسه دندان دارند و می توانند تا حدود 5 روز علائم این بیماری را کاهش دهند. اما دقت کنید که برای مصرف آن ها با دندانپزشک مشورت داشته باشید و در اسرع وقت برای درمان اقدام کنید تا عفونت در سایر نقاط پخش نشود.
  5. چه کسانی بیشتر از سایر افراد در خطر ابتلا به آبسه دندان هستند؟

    معمولا بروز آبسه دندان برای همه ی افراد امکان پذیر است، اما افرادی که بهداشت دهان و دندان خود را به درستی رعایت نمی کنند، بیش از بقیه افراد در معرض خطر ابتلا به آبسه دندان قرار دارند. علاوه بر این گروه های دیگری مانند افرادی که دارای نقص سیستم ایمنی می باشند و یا افرادی که دچار آسیب های دندانی هستند، می تواند کاندایدای مناسبی برای ابتلا به این بیماری باشند.
  6. آیا در حین درمان ارتودنسی دندان احتمال بروز آبسه وجود دارد؟

    افرادی که تحت درمان ارتودنسی دندان قرار گرفته اند، اگر بهداشت دهان و دندان خود را به درستی رعایت نکنند، در معرض خطر ابتلا به آبسه دندان قرار خواهند داشت. در ارتودنسی ثابت، برای تغییر موقعیت دندان ها، براکت ها به دندان ها فشار وارد کرده که این اعمال فشار ممکن است سبب بروز التهابات لثه شود. اگر این اتفاق بیفتد و برای رفع آن بهداشت دهان و دندان انجام نگیرد، تجمع مواد غذایی و باکتری ها در اطراف بریس ارتودنسی، می تواند منجر به تشکیل آبسه دندان شوند. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان در ارتودنسی متحرک نیز، می تواند این بیماری را ایجاد نماید.
  7. بعد از جراحی اپیکو چه اقداماتی را باید انجام داد؟

    بعد از این جراحی باید از مصرف غذا های سفت، داغ و همچنین مایعات خنک اجتناب نمایید. مراقب زخم ایجاد شده باشید آن را شستشو دهید. برای بررسی روند درمان تا چند مدت به مطب دندانپزشکی مراجعه داشته باشید.
خواندن 1610 دفعه آخرین ویرایش در شنبه, 25 بهمن 1399 ساعت 07:31
دکتر فاطمه لبافی دندانپزشک

دکتر فاطمه لبافی فارغ التحصیل رشته دندانپزشکی در سال 1367 از دانشگاه شهید بهشتی می باشند. ایشان از سال 1383 همکاری خود را با بیمارستان میلاد آغاز نمودند و در حال حاظر به عنوان دندانپزشک و مسئول فنی بخش دندانپزشکی بیمارستان میلاد مشغول به کار می باشند. دکتر فاطمه لبافی در سال 1397 از سوی قائم مقام مدیر عامل به عنوان دندانپزشک برگزیده بیمارستان میلاد انتخاب و مورد تقدیر قرار گرفتند. در کلینیک دندانپزشکی دکتر فاطمه لبافی واقع در ستارخان از معتبرترین و با کیفیت ترین تجهیزات برای درمان بیماران استفاده می شود و هدف اصلی در این کلینیک بهبودی کامل و رضایت بیماران می باشد.

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان -
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
ورودی نا معتبر