شکستگی و ترک دندان | علل، علائم، عوارض و ترمیم دندان شکسته

شنبه, 02 اسفند 1399 ساعت 12:50
این مورد را ارزیابی کنید
(3 رای‌ها)

یکی از حوادث ناگواری که برای دندان اتفاق می افتد، شکستگی دندان است و ممکن است به دلایل متعددی و برای هر فردی پیش بیاید. اگر شما نیز دچار چنین مشکلی شده اید، باید اطلاعات کافی در زمینه اقدامات احتیاطی لازم در این زمان را داشته باشید. گاهی اوقات شکستگی دندان دردی ندارد، اما دندان شکسته تاثیر زیادی بر زیبایی دندان و همچنین بهداشت دهان و دندان می گذارد. در صورتی که دندان شکسته (Cracked Tooth) دردناک باشد، این مسئله یک فوریت پزشکی محسوب شده و شما باید هر چه سریع تر به کلینیک دندانپزشکی مراجعه نمایید.

ساختار دندان سالم

ساختار دندان سالم

به طور کلی دندان دارای 3 لایه اصلی مینا، عاج و پالپ بوده که مینای دندان سخت ترین ماده در بدن محسوب می شود. مینای دندان وظیفه حفاظت از دندان ها را بر عهده داشته و سفید رنگ می باشد. در هنگامی که لبخند می زنید، در بالای لثه بخشی از دندان مشاهده می شود که تاج دندان است. عاج دندان نیز بخشی نرم است که در زیر مینای دندان قرار دارد و بیشترین قسمت از ساختار دندان را شکل می دهد. عاج و پالپ دندان وظیفه ثبات و محکم نگه داشتن ریشه های دندان در فک را دارند. بخش پایینی دندان که در لثه و فک قرار گرفته، ریشه دندان است که پوشش آن توسط مینای دندان انجام نشده و لایه ای دیگر به نام سمنتوم آن را پوشانده است. سمنتوم به مینای دندان شباهت دارد، اما از آن نرم تر است. سطحی ترین لایه ی دندان که در معرض آسیب و شکستگی قرار دارد، همان مینای دندان می باشد. در صورتی که دندانی دچار ترک خوردگی و شکستگی شود، اولین تاثیر آن بر لایه بیرونی دندان است، اما گاهی اوقات و در برخی از شرایط خاص شکستگی دندان سبب درگیر شدن عاج و پالپ دندان نیز می شود. به طور معمول اگر در اثر حادثه ای دندان دچار آسیب و شکستگی شود، بخش های داخلی دندان تحت تاثیر قرار نمی گیرند، اما اگر دندانی که دچار آسیب شکستگی شده، به موقع ترمیم نگردد، احتمال آلوده شدن و آسیب پالپ دندان وجود دارد.

علل شکستگی دندان

شکستگی دندان می تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود که در زیر به آن ها اشاره شده است:

  1. پوسیدگی دندان

    پوسیدگی دندان نوعی بیماری دندان است که در صورت عدم رسیدگی به آن و عدم درمان به موقع، به بخش های انتهایی دندان رسیده و علاوه بر پخش شدن عفونت، می تواند سبب ترک خوردگی و شکستگی دندان شود. همچنین در مواقعی که برای پر کردن دندان مواد بسیار زیادی به کار برده شوند و یا دندان ها به میزان زیادی عصب کشی شوند، دندان تضعیف شده و احتمال شکستگی آن افزایش می یابد.
  2. دندان قروچه

    یکی از عادت های رفتاری نادرست که مشکلات بسیاری را برای سلامت دهان و دندان ایجاد می کند، دندان قروچه است که با فشار بیش از حد و سایش دندان ها، می تواند سبب بروز شکستگی دندان شود.
  3. حادثه

    تصادف، بازی و ورزش های رزمی می توانند به دنبال خود حوادثی را به دنبال داشته باشند. ضربه ناگهانی به دندان می تواند موجب ترک خوردن و شکستن دندان شود.
  4. مصرف برخی از غذا های اسیدی

    بسیاری از مواد غذایی اسیدی مانند قهوه، غذا های تند و یا برخی از آبمیوه ها می توانند تاثیراتی بر مینای دندان گذاشته و سطوح دندان ها در معرض آسیب و خطر قرار دهند.

علائم شکستگی دندان

علائم شکستگی دندان

شکستگی دندان می تواند با علائم و نشانه هایی همراه باشد که در صورت مشاهده هر یک از آن ها بهتر است هرچه سریع تر به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید. این نکته را در نظر داشته باشید که در اکثر موارد درد ناشی از شکستگی دندان تداوم نداشته و به حالت رفت و برگشتی ایجاد می شود. در زیر به این علائم و نشانه ها اشاره شده است:

  1. احساس سوزش مجاور دندان خرد شده
  2. احساس درد و ناراحتی در زمان غذا خوردن و یا قرار دادن دندان ها رو هم
  3. حساسیت بیش از حد دندان به سرما و گرما
  4. احساس ناهمواری بر روی سطح دندان و سوزش زبان در اثر کشیدن آن روی دندان

تشخیص دندان شکسته

در اکثر مواقع شکستگی دندان باعث بروز علائمی می شود که دندانپزشک با معاینه دقیق و کامل دندان ها و بررسی سابقه پزشکی بیمار و همچنین بررسی عکس های رادیوگرافی مربوطه به کمک دستگاه فیبر نوری به تعیین ترک خوردگی دندان می پردازد.

انواع شکستگی دندان

انواع شکستگی دندان

شکستگی دندان می تواند دارای انواع متفاوتی باشد که برای هر کدام از آن ها معمولا روش های درمانی وجود دارد. در زیر مهمترین آن ها را برای شما شرح می دهیم:

  1. شکستگی کاسپ دندان

    این نوع شکستگی در صورتی است که سطح جونده دندان دچار شکستگی شود. ترمیم این نوع شکستگی معمولا دارای هزینه بالاتری نسبت به دیگر انواع می باشد، اما این شکستگی درد زیاد و شدیدی را برای فرد ایجاد نمی کند.
  2. دندان ترک خورده

    اگر ترک روی دندان به سمت ریشه دندان راه یابد، شکستگی دندان از نوع ترک خورده شناخته می شود. اقدام سریع برای درمان این نوع شکستگی، به راحتی دندان آسیب دیده را نجات خواهد داد، اما در غیر این صورت شاید راهی جز کشیدن دندان وجود نداشته باشد.
  3. دندان نصف شده

    در صورتی که دندان ترک خورده درمان نشود، دندان نصف شده که در اکثر موارد راهی برای نجات این دندان وجود نخواهد داشت.
  4. شکستگی عمودی ریشه

    معمولا این نوع شکستگی دندان علائم خاصی نداشته و امتداد شکستگی دندان از ریشه به سطح جونده دندان پیش می رود. به دنبال امتداد یافتن این شکستگی لثه و استخوان ملتهب می شوند.
  5. کریز لاین

    این نوع شکستگی تنها مینای دندان را تحت تاثیر قرار داده و از خفیف ترین انواع شکستگی دندان است. شکستگی از نوع کریز لاین دردی نداشته، اما زیبایی دندان را کاملا تحت تاثیر قرار می دهد و اگر درمان آن به موقع صورت نگیرد، احتمال بروز عواقب جدی تر در آینده وجود خواهد داشت.

ترمیم و درمان دندان شکسته

ترمیم و درمان دندان شکسته

ترمیم و درمان دندان شکسته به علت و همچنین میزان شکستگی دندان ارتباط مستقیم دارد. در زیر انواع روش های درمانی برای این عارضه را بررسی می کنیم:

  1. کانتورینگ دندان

    در صورتی که شکستگی دندان بسیار ناچیز باشد، دندانپزشک می تواند با شکل دادن و صیقل دادن لبه های تیز دندان، سبب همخوانی دندان آسیب دیده شده با دیگر دندان ها شود و زیبایی به دندان شکسته شده را بازگرداند. در واقع در این روش، دندانپزشک از روش هایی مانند کامپوزیت دندان و یا لمینت دندان می تواند استفاده نماید.
  2. پر کردن دندان

    در این روش دندانپرشک از مواد مخصوصی استفاده کرده و آن ها را روی قسمت ترک خورده و یا شکسته دندان قرار می دهد. این مواد مخصوص شامل آمالگام، کامپوزیت، گلاس آینومر و غیره می باشند. در ادامه دندانپزشک فرم دندان ها را یکسان نموده تا دندان شکسته را ترمیم کند.
  3. روکش دندان

    یکی دیگر از روش های ترمیم دندان شکسته، روکش دندان می باشد که ساخت این روکش برای هر بیمار به شکل اختصاصی می باشد. در این روش ساختار و بخش های پایه دندان سالم بوده و تاج دندان به شکل کامل و یا جزئی ساخته شده و به دندان متصل می گردد. در اکثر مواقع برای اطمینان از نتیجه درمان، درمان کانال ریشه نیز انجام می گیرد.
  4. عصب کشی

    اگر شکستگی دندان به عصب دندان رسیده باشد، لازم است تا برای درمان از عصب کشی کمک گرفته شود. به طور معمول بعد از این درمان، از روکش دندان نیز استفاده شده تا از ایجاد شکستگی بیشتر دندان جلوگیری شود. عصب کشی درمانی برای پوسیدگی دندان نیز می باشد.
  5. کشیدن دندان

    کشیدن دندان راه حل نهایی برای درمان دندان شکسته محسوب شده و در صورتی که با هیچ کدام از روش های نابرده دندان نجات پیدا نکند، دندانپزشک مجبور به کشیدن دندان خواهد بود. کشیدن دندان سبب فاصله افتادن و ایجاد شکاف بین دندان ها شده و در واقع خالی ماندن جای دندان به نوبه خود علاوه بر تحت تاثیر قرار دادن زیبایی، مشکلات بسیاری را برای سلامت دهان و دندان ایجاد می کند. در این زمان روش های متنوعی برای جایگزینی دندان شکسته وجود دارد که در ادامه درمان ها به آن ها اشاره شده است.
  6. بریج دندان

    بریج دندان که نوعی دندان مصنوعی می باشد، به کمک دندان های کناری در جایگاه مورد نیاز قرار داده می شود. استفاده از این روش زمانی است که دندان های کناری قادر به نگه داشتن دندان مصنوعی باشند و آسیبی به آن ها وارد نشده باشد. بریج ها دارای جنس های سرامیکی، فلزی و یا حتی ترکیبی از این دو می باشند که دندانپزشک با بررسی وضعیت بیمار، بهترین آن را انتخاب می کند.
  7. ایمپلنت دندان

    زمانی که دندان کشیده شد و دندان های مجاور سلامت کافی برای استفاده از بریج دندانی را نداشته باشند، روش دیگری که در واقع بهترین روش جایگزینی دندان از دست رفته می باشد، به نام ایمپلنت دندان مورد استفاده قرار می گیرد. در زمان کاشت ایمپلنت دندان اگر استخوان تراکم لازم را نداشته باشد، از جراحی پیوند استخوان نیز کمک گرفته می شود. در صورتی که مراقبت های کافی از ایمپلنت دندان انجام شود، می تواند نوعی روش دائمی برای دندان از دست رفته محسوب شود.

مراقبت از دندان شکسته

باید این نکته را بدانید که در صورت شکسته شدن دندان، برای ترمیم و درمان آن باید به مطب دندانپزشکی مراجعه کرده و از اقدامات پزشکی کمک بگیرید. اما در مواقعی که دچار چنین مشکلی شدید، با انجام برخی راهکار ها می توانید تا زمان مراجعه به مطب دندانپزشکی از وارد شدن آسیب بیشتر به دندان خود جلوگیری کنید. در ادامه این راهکار ها را برای شما شرح می دهیم:

  1. می توانید کیسه چای، موم دندانی و یا حتی آدامس بدون قند را روی لبه دندان ناهموار خود بگذارید.
  2. برای کاهش درد می توانید از دارو های مسکن مانند ایبوپروفن استفاده نمایید.
  3. در صورتی که دندان تراشیده شده سبب زخم در ناحیه بافت دهان شده است، استفاده از کمپرس یخ می تواند برایتان موثر باشد.
  4. از جویدن غذا با دندان شکسته پرهیز کنید.
  5. برای از بین رفتن درد، روغن میخک در اطراف لثه می تواند موثر واقع شود.
  6. به جهت جلوگیری از دندان قروچه در هنگام خواب از محافظ دهان استفاده نمایید.

عوارض دندان شکسته

عوارض دندان شکسته

به طور کلی بی توجه بودن به درمان هر نوع بیماری، مشکلاتی را برایتان به همراه دارد. دندان شکسته شده باید سریعا تحت ترمیم و درمان قرار بگیرد، زیرا در غیر این صورت مشکلات و عوارض متعددی را برای شما به دنبال خواهد داشت که این موارد عبارتند از:

  1. دندان شکسته می تواند موجب درد دندان و ناحیه فک شده و در غذا خوردن برایتان مشکلاتی را ایجاد نماید.
  2. دندان شکسته به گرما و سرما حساسیت بیش از حد پیدا کرده و موجب آزار و ناراحتی بیمار می گردد.
  3. دندان شکسته می تواند منجر به بروز عفونت در دهان شده و سبب تورم و التهاب در ناحیه دهان و حتی گردن شود. همچنین با گسترش عفونت سبب ایجاد تب خواهد شد.
  4. دندان شکسته شده منجر به ایجاد بوی بد دهان و طعم تلخ دهان می گردد.
  5. عدم درمان به موقع دندان شکسته می تواند سبب از دست رفتن کامل دندان شده و تنها راه درمان آن کشیدن دندان باشد. در این صورت برای جایگزینی دندان از دست رفته مجددا باید تحت درمان های دیگری قرار بگیرید که مشمول وقت و هزینه های مجدد می شود.

سوالات متداول

  1. چه دندان هایی در معرض شکستگی قرار دارند؟

    به طور کلی هر دندان ضعیفی در معرض این خطر قرار دارد، اما بر پایه تحقیقات انجام شده توسط دندانپزشکان در این زمینه، دندان های آسیاب دوم پایینی و همچنین دندان های پر شده بیش از سایر دندان ها در معرض آسیب قرار دارند. البته باید گفت که دندان های سالم نیز در معرض خطر هستند و باید برای ایجاد مانع از آسیب رسیدن به آن ها، اقدامات لازم انجام گیرد.
  2. آیا احتمال عفونت دندان شکسته وجود دارد؟

    بله. اگر دندان شکسته ترمیم نشود، باکتری های به راحتی به ریشه و عصب دندان نفوذ پیدا کرده و مشکلات بسیاری را برای فرد ایجاد می کنند. در این زمان درد ها و حساسیت های شدید دندان شروع خواهد شد.
  3. آیا احتمال ترمیم خود به خود دندان شکسته وجود دارد؟

    اگر استخوان های بدن آسیب ببینند، قابلیت ترمیم خود به خودی و جوش خوردن دارند، اما این موضوع برای دندان صدق نمی کند و برای ترمیم دندان شکسته حتما باید از اقدامات پزشکی کمک گرفته شود.
  4. چه اقدامی را می توان برای دندانی که به صورت ناگهانی دچار شکستگی شده است انجام دهیم؟

    در صورتی که دندانتان شکست، اما به ریشه دندان آسیبی وارد نشد، سریعا دهان خود را با آب شسته و دندان شکسته را درون ظرفی از آب، شیر و یا سرم قرار دهید. اگر دندان خونریزی کرد، با اعمال فشار به دندان مانع از خونریزی شوید و در صورت خونریزی بیش از حد، سریعا به اورژانس مراجعه نمایید.
  5. آیا پیوند دوباره دندان امکان پذیر است؟

    بله با توجه به وضعیت دندان و شرایط بیمار این امکان وجود دارد. اگر دندانتان افتاد، می توانید آن را در لیوان شیر گذاشته و سریعا به مطب دندانپزشکی مراجعه نمایید.
خواندن 69 دفعه آخرین ویرایش در سه شنبه, 05 اسفند 1399 ساعت 09:18
دکتر فاطمه لبافی دندانپزشک

دکتر فاطمه لبافی فارغ التحصیل رشته دندانپزشکی در سال 1367 از دانشگاه شهید بهشتی می باشند. ایشان از سال 1383 همکاری خود را با بیمارستان میلاد آغاز نمودند و در حال حاظر به عنوان دندانپزشک و مسئول فنی بخش دندانپزشکی بیمارستان میلاد مشغول به کار می باشند. دکتر فاطمه لبافی در سال 1397 از سوی قائم مقام مدیر عامل به عنوان دندانپزشک برگزیده بیمارستان میلاد انتخاب و مورد تقدیر قرار گرفتند. در کلینیک دندانپزشکی دکتر فاطمه لبافی واقع در ستارخان از معتبرترین و با کیفیت ترین تجهیزات برای درمان بیماران استفاده می شود و هدف اصلی در این کلینیک بهبودی کامل و رضایت بیماران می باشد.

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان -
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
ورودی نا معتبر