قالب گیری دندان | انواع، مزایا، روشها، نحوه انجام و معایب قالب گیری دندان | انواع، مزایا، روشها، نحوه انجام و معایب

قالب گیری دندان | انواع، مزایا، روشها، نحوه انجام و معایب

سه شنبه, 20 اسفند 1398 ساعت 09:41
این مورد را ارزیابی کنید
(3 رای‌ها)

بسیاری از خدمات دندانپزشکی نیاز به همکاری با لابراتوار های دندان دارند که از ساخت روکش دندان تا ارتودنسی دندان، دندانپزشکان به کمک لابراتوار دندانپزشکی به درمان بیمار می پردازند. لابراتوار برای ساخت قالب مورد نیاز، به اطلاعات دقیقی از وضعیت دهان و دندان بیمار نیاز دارد، بنابراین در ابتدا دندانپزشک، قالبی کپی از دندان های بیمار تهیه کرده و آن را برای ساخت قالب مورد نظر به لابراتوار ارسال می کند. قالب کپی به کمک مواد خمیری که دندانپزشک در دهان بیمار قرار می دهد و پس از چند دقیقه سفت می شود، ساخته می گردد. تکنسین پروتز دندانی در لابراتوار بر روی مدل کار کرده و قالب مورد نظر بیمار را می سازد.

قالب گیری دندان چیست؟

برای برخی از فعالیت های دندانپزشکی نیاز به تهیه قالب مشخصی از دندان ها می باشد. قالب گیری دندان (Dental impression) این امکان را به دندانپزشک می دهد تا بتواند به طور کامل دندان و بافت های اطراف آن را تشخیص دهد. انواع متفاوتی از مواد قالب گیری مورد استفاده دندانپزشکان می باشد که در ادامه مقاله به طور کامل به آن ها اشاره شده است. مواد قالب گیری با توجه به مقاومت مورد نیاز، هرکدام ویژگی های خاص خود را دارند.

علل نیاز به قالب گیری دندان

برای ساخت قالب از دندان ها دلایل متعددی وجود دارد که عبارت است از:

  1. ساخت دندان مصنوعی
  2. ساخت روکش دندان
  3. ساخت لمینت دندان
  4. ساخت بریج دندانی
  5. آنالیز ارتباط فک ها
  6. ساخت محافظ دهانی
  7. ساخت نایت گارد

انواع قالب گیری

انواع قالب گیری دندان عبارتند از:

  1. قالب گیری اولیه

    کاربرد این قالب گیری در مدل تشخیصی، روکش موقت، تری های اختصاصی، مدل درمان و سابقه درمان و ارتودنسی می باشد.
  2. قالب گیری نهایی

    برای ترمیم در لابراتوار، جزئیات دقیق ساختار بافت و دندان را نشان می دهد تا تکنسین لابراتوار بتواند اقدامات مربوطه را انجام دهد.
  3. ثبت اکلوزال (بایت)

    در زمان بستن دندان ها، رابطه اکلوزالی دندان های ماگزیلارزی و فک پایین را تولید می کند.

انواع روش های قالب گیری دندان

قالب گیری دندان به کمک روش های مختلفی انجام می گیرد که شامل موارد زیر می شود:

  1. قالب گیری به روش اپتیکال و دیجیتالی

    برخی از مراکز دندانپزشکی، به کمک تجهیزات پیشرفته قادر به قالب گیری دندان می باشند. برای این کار از یک دوربین کوچک داخلی دهانی که به عصا شباهت دارد، استفاده می شود. از دندان های بیمار تصویری به دست می آید که به کمک نرم افزار مخصوص به شکل دیجیتالی آنالیز شده و بر اساس آن قالب مورد نظر ساخته می شود. این قالب ها به دو روش ساخته می شوند. یکی از این روش ها به این شکل است که دندانپزشک قالب به دست آمده را به کمک فرمت الکترونیکی و تصاویر دیجیتالی به لابراتوار می فرستد. لابراتوار بر این اساس قالب را تهیه می کند. روش دیگر استفاده از تصاویر دیجیتالی ویدیوئی می باشد که به کمک اسکن دیجیتال و یا لیزر تهیه می شوند. اسکن لیزری با استفاده از نور متمرکزی که دقت بسیار بالایی دارد، تمام جزئیات دهان و دندان را اسکن می کند و به همین جهت دیگر نیازی به استفاده از مواد ناخوشایند در دهان بیمار نیست. قبل از اسکن، دندان ها با نوعی پودر مخصوص پوشانده می شوند. این نوع اسکنر کاملا دقیق و بی خطر است.
  2. قالب گیری به روش سنتی

    در این روش، دندانپزشک با کمک خمیر های مخصوصی قالب کپی از دندان ها تهیه می کند. ابتدا دندان ها شسته شده و بعد کاملا خشک می شوند. در ادامه دندانپزشک نخ زیر لثه ای با قطر کوچک را دور دندان ها قرار داده تا ساختار و بافت دندان ها را نگه دارد. پس از اینکه نخ زیر لثه ای برداشته شد، معمولا مدتی زمان می برد تا بافت های لثه ای به عقب برگردند. بعد از آن دندانپزشک مقداری از مواد قالب گیری را روی دندان قرار داده و یک تری را روی دندان ها قرار می دهد و اجازه می دهد تا چند دقیقه این مواد روی دندان بمانند. زمانی که مواد قالب گیری به شکل یک واحد پیوسته در آمد، دندانپزشک آن را از دندان خارج می کند که در این هنگام قالبی کپی از دندان ها به وجود آمده است. در ادامه این قالب کپی به لابراتوار دندانپزشکی ارسال می شود تا قالب اصلی مورد نظر ساخته شود.

مزایای قالب گیری دیجیتال

این نوع قالب گیری علاوه بر افزایش دقت عملیات و بهبود کارایی، مزایای بسیاری دارد که در زیر به آن ها اشاره شده است:

  1. به کمک این نوع فن آوری، دندانپزشک با استفاده از ایمیل خود می تواند تصاویر مربوطه را برای لابراتوار ارسال کند.
  2. استفاده از قالب گیری دیجیتال این امکان را می دهد که ترمیم دندان در یک روز انجام شود.
  3. قالب گیری دیجیتال نیاز به مراجعه مداوم به کلینیک دندانپزشکی را کاهش داده و به همین جهت باعث افزایش سرعت کار می شود.
  4. بیمار با استفاده از این روش، از روند کار و تیم دندانپزشکی رضایت بسیار بیشتری دارد.
  5. استفاده از قالب گیری دیجیتال خطای قالب گیری و تصویر برداری را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
  6. قالب گیری دیجیتال این امکان را می دهد تا پرونده پزشکی بیمار به صورت الکترونیکی و نامحدود ذخیره شده و نیاز به پرونده کاغذی کاهش یابد.

نحوه انجام قالب گیری دندان به چه شکل است؟

برای این کار، دندانپزشک از تری مخصوص و آلژینات کمک می گیرد. آلژینات حالت پودری داشته که در تماس با آب شکل خمیری به خود می گیرد. این خمیر به کمک تری در دهان بیمار قرار می گیرد. ممکن است طعم و بوی خمیر آلژینات برای بیمار آزار دهنده باشد، اما تا زمانی که خمیر سفت شود، دندانپزشک تری را در دهان بیمار نگه می دارد. آلژینات با سفت شدن شکل لثه و دندان را به خود می گیرد. برای ارسال این قالب کپی به لابراتوار، دندانپزشک خمیر مخصوص یا گچ داخل قالب ریخته و آن را تحت عنوان کست از دندان های بیمار به لابراتوار می فرستد تا حدود دو هفته قالب مورد نظر بیمار ساخته شود.

مواد قالب گیری

مواد قالب گیری که برای درمان های دهان و دندان مورد استفاده قرار می گیرند، دارای فاکتور های موثری هستند. بعد از آن که دندانپزشک مواد قالب گیری را انتخاب کرد، نکات زمان و میزان اختلاط مواد را مورد بررسی قرار می دهد. به طور معمول این مواد عبارتند از:

  1. پلی سولفید: این ماده بوی بسیار بد و شدیدی دارد.
  2. پلی اتر: این ماده سختی و پایداری مطلوبی دارد، همچنین بو و طعم آن قابل قبول می باشد.
  3. سیلیکون افزایشی: این ماده در سطح کارتریج تهیه شده و سختی و پایداری آن در سطح عالی می باشد. همچنین بو و طعم ان قابل قبول می باشد.
  4. سیلیکون غیر افزایشی یا تراکمی: این ماده دارای سختی و پایداری متوسط و دارای بو و طعم قابل قبول می باشد.
  5. الاستومری: این نوع مواد امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته است. مواد الاستومری به صورت خود به خود سفت می شوند و خاصیت الاستیک دارند. این مواد به دو صورت کاتالیزور و base در بازار موجود می باشند.

انواع Tray های قالب گیری از نظر شکل

این تری ها با هدف دستیابی به یک تجسم دقیق و عالی طراحی شده اند.

  1. Quadrant tray: برای پوشش نیمی از قوس فک
  2. Section tray: برای پوشش دندان های قدامی
  3. Full arch tray: پوشش قوس کامل فک

مقایسه قالب گیری دیجیتال با قالب گیری سنتی

  1. درصد خطا

    قالب گیری سنتی، یک روش بسیار حساس و ظریف می باشد و نیاز به استفاده از مواد و مراحل متعددی دارد. خطای انسانی می تواند سبب ایجاد حفره در مواد قالب گیری شود، اما قالب گیری دیجیتال علاوه بر اینکه این خطا را به شدت کاهش می دهد، با افزایش سرعت کار باعث صرفه جویی در زمان می شود. در صورتی که قالب گیری به روش فیزیکی و سنتی باشد، دندانپزشک برای اطمینان از کیفیت، ارزیابی بصری دارد و اگر خطا و اشکالی در قالب گیری وجود داشته باشد، بیمار باید مجدد به مطب دندانپزشکی مراجعه کرده و قالب گیری از ابتدا انجام شود که این کار سبب افزایش هزینه قالب گیری می شود. اما در قالب گیری دیجیتال، دندانپزشک به طور دقیق می تواند هرگونه خطا را قبل از ارسال نمونه به لابراتوار بر طرف کند. در این روش پس از آنکه اسکن قالب نهایی انجام شد، دندانپزشک به طور دقیق به بررسی نمونه می پردازد و در صورتی که میزان تراش داده شده کافی نباشد، دندانپزشک با تغییر میزان تراش، خطای ایجاد شده را بر طرف می کند.
  2. تعداد جلسات

    قالب گیری به روش سنتی نیاز به چندین بار مراجعه به مطب دندانپزشکی دارد و در صورتی که خطای انسانی در روند کار رخ دهد، نیاز مراجعه به کلینیک بیشتر خواهد شد. اما در قالب گیری دیجیتال در اکثر اوقات تنها با یک جلسه قالب مورد نیاز تهیه می شود. تکرار اسکن برای ثبت تصاویر، این امکان را به دندانپزشک می دهد تا بدون خطا مدل مجازی قبلی را تصحیح کند. گاهی اوقات اسکن دیجیتال اولیه از دست می رود که به کمک قالب گیری دیجیتالی مانند Lava C.O.S اسکن بدون نیاز به حضور مجدد بیمار اصلاح شود.
  3. مواد مورد نیاز

    در قالب گیری فیزیکی، مواد قالب گیری باید بیش از 5 دقیقه در دهان بیمار باقی بمانند، اما در روش قالب گیری دیجیتال، نیازی نیست که بیمار طعم و بوی بد مواد قالب گیری را تحمل کند.

معایب قالب گیری دندان

قالب گیری دندان می تواند معایبی داشته باشد که در زیر به آن ها اشاره شده است:

  1. طعم بد آلژینات

    آلژینات دارای طعم و بوی بدی می باشد که ممکن است سبب آزار بیمار گردد. در حین قالب گیری ممکن است بیمار احساس کند مقداری از آلژینات وارد گلویش شده است، اما این تنها یک احساس است که واقعا اتفاق نیفتاده است.
  2. احساس حالت تهوع

    زمانی که تری در دهان قرار می گیرد، برای نحوه درست قالب گیری، دندانپزشک آن را تا انتها در دهان بیمار فشار می دهد که به همین دلیل بیمار احساس حالت تهوع دارد. بهتر است بیمار برای کنترل حالت تهوع سعی کند تا حواس خود را پرت کند و یا نفس عمیق بکشد تا زمانی که چند دقیقه قالب گیری تمام شود.

سوالات متداول

  1. چه سیستم هایی برای قالب گیری دیجیتال وجود دارند؟

    سیستم هایی مانند Cadent iTero، ESPE Lava C.O.S، Sirona CEREC Connect، مراحل آماده سازی دندان و نحوه قرار گیری دندان ها را بر روی یکدیگر را به صورت دقیق ضبط می کنند و اطلاعاتی دقیق برای ارسال به لابراتوار برای دندانپزشکی آماده می شود.
خواندن 1417 دفعه آخرین ویرایش در پنج شنبه, 18 دی 1399 ساعت 10:58
دکتر فاطمه لبافی

دکتر فاطمه لبافی فارغ التحصیل رشته دندانپزشکی در سال 1367 از دانشگاه شهید بهشتی می باشند. ایشان از سال 1383 همکاری خود را با بیمارستان میلاد آغاز نمودند و در حال حاظر به عنوان دندانپزشک و مسئول فنی بخش دندانپزشکی بیمارستان میلاد مشغول به کار می باشند. دکتر فاطمه لبافی در سال 1397 از سوی قائم مقام مدیر عامل به عنوان دندانپزشک برگزیده بیمارستان میلاد انتخاب و مورد تقدیر قرار گرفتند. در کلینیک دندانپزشکی دکتر فاطمه لبافی واقع در ستارخان از معتبرترین و با کیفیت ترین تجهیزات برای درمان بیماران استفاده می شود و هدف اصلی در این کلینیک بهبودی کامل و رضایت بیماران می باشد.

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان -
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
ورودی نا معتبر