انواع دستگاه های ارتودنسی | دستگاههای ثابت و متحرک ارتودنسی

انواع دستگاه های ارتودنسی | دستگاههای ثابت و متحرک ارتودنسی

ارتودنسی دندان شاخه ای از علم دندانپزشکی می باشد که به درمان ناهنجاری های دهان و دندان مانند ناهماهنگی دندان ها می پردازد. این روش درمانی طرفداران بسیاری پیدا کرده است، زیرا انواع و دستگاه های متفاوتی را برای درمان به کار می برد. این تکنیک فوق العاده با رفع نواقص دندان و فک، طرح لبخندی زیبا را برای فرد ایجاد می کند. در حالت کلی ارتودنسی به دو دسته ارتودنسی ثابت و ارتودنسی متحرک تقسیم می شود که هر کدام از آن ها با شیوه ها و دستگاه های متنوعی، کاربرد دارند و برای درمان ناهنجاری های متفاوت دهان و دندان مورد استفاده قرار می گیرند. در ارتودنسی ثابت، بیمار نمی تواند دستگاه ارتودنسی را از دهان خود خارج کند و تا پایان دوره درمان، دستگاه ارتودنسی در دهان باقی می ماند، اما در ارتودنسی متحرک، نحوه درمان به صورت همکاری ارتودنتیست با بیمار می باشد و فرد می تواند دستگاه ارتودنسی را از دهان خود خارج کند. در این مقاله به طور کامل شما را با انواع دستگاه های ارتودنسی آشنا خواهیم کرد.

ابزار های ارتودنسی ثابت

ابزار های ارتودنسی ثابت

در علم ارتودنسی هر یک از قطعات و ابزار های آن نام های تخصصی دارند که در زیر به بررسی تمام آن ها خواهیم پرداخت:

  1. بریس

    به طور کلی هر ابزاری که برای تنظیم موقعیت فک، حرکت دندان ها و ثابت نگه داشتن آن ها طراحی شده، بریس ارتودنسی نامیده می شود. این ابزار ها به صورت ثابت و متحرک وجود دارند و به شکل دائم و یا نیمه دائم بر روی دندان ها قرار می گیرند.
    1. بریس فلزی: این نوع بریس از سیم و براکت فلزی ایجاد شده که از رایج ترین نوع بریس های ارتودنسی می باشد. جنس آن ها استیل رنگ ثابت بوده که کودکان می توانند کش های رنگی برای آن انتخاب کنند.
    2. بریس سرامیکی: این بریس ها از مواد شفافی از جنس سرامیک و مواد کامپوزیتی ساخته شده اند و به وضوح قابل مشاهده نمی باشند. برخی از افراد که دوست ندارد از بریس های فلزی استفاده کنند تا اطرافیان متوجه ارتودنسی آن ها شوند، بریس های سرامیکی را انتخاب می کنند.
    3. بریس های لینگوال: در واقع می توان گفت این نوع بریس ها همان بریس های فلزی می باشند، با این تفاوت که در سطح پشتی دندان ها نصب می شوند و به همین جهت کمتر قابل رویت هستند.
  2. سیم ارتودنسی یا آرچ وایر

    سیم ارتودنسی به شکل انحنای دهان بوده و به براکت های هر دندان متصل می شوند. وظیفه آن وارد کردن فشار ملایمی به براکت و دندان ها بوده که سبب تغییر موقعیت دندان ها شود. در حین درمان، دندانپزشک چندین بار آرچ وایر را برای بیمار تعویض می کند.
  3. براکت

    وظیفه کشیدن و یا هل دادن دندان ها بر عهده براکت ها می باشد که دندانپزشک آن ها را روی دندان ها قرار می دهد. براکت ها می توانند نوع فلزی و یا سرامیکی داشته باشند.
  4. بایت توربو

    یک دکمه فلزی یا پلاستیکی کوچک به نام براکت توربو یا بایت توربو، به منظور ایجاد مانع برای بسته شدن بیش از اندازه فک، به قسمت پشتی دندان های جلویی در فک بالا و یا قسمت جونده دندان های عقب متصل می شود. به طور کلی، بایت توربو از فرو رفتن بیش از حد فک ها در هم جلوگیری می کند.
  5. قلاب یا هوک

    قلابی به نام هوک ارتودنسی که از گوشه براکت خارج شده است، هوک ارتودنسی نامیده می شود که برخی از آن ها متحرک و بعضی دیگر قسمتی از بدنه براکت می باشند. کش ها و فنر های مارپیچ با اتصال به این قلاب ها سبب تنظیم فاصله و تراز شدن استخوان های فک می شوند.
  6. بند

    حلقه هایی فلزی به نام بند در اندازه های مختلفی وجود دارند که دندانپزشک با در نظر گرفتن اندازه دندان بیمار، بند مورد نظر را انتخاب کرده و با چسب مخصوصی آن را دور دندان قرار می دهد. چسب استفاده شده علاوه بر اینکه کاملا بی ضرر می باشد، می تواند مانع از پوسیدگی دندان شود. پس از آنکه دندانپزشک بند را در جای خود قرار داد، به نصب تکیه گاه در مقابل بریس پرداخته تا فشار لازم به دندان ها وارد شود.
  7. کش ارتودنسی

    به طور کلی 3 نوع کش در درمان ارتودنسی مورد استفاده قرار می گیرد که عبارتند از:
    1. رابربند یا الاستیک: رابربند ها با وصل شدن به قلاب های براکت باعث اتصال دندان های فک بالا و پایین می شوند و با ایجاد فشار مداوم برای رفع مشکلات بایت، به حرکت دندان ها کمک می کنند.
    2. اورینگ: به جهت نگه داشتن کش ارتودنسی در براکت، دندانپزشک اورینگ را به دور براکت می بندد. اورینگ ها رنگ های بسیار متنوعی دارند و بیمار می تواند با سلیقه خود رنگ آن را انتخاب نماید.
    3. جدا کننده: این کش های ریز با قرار گرفتن بین دو دندان، سبب ایجاد فاصله بین آن ها می شوند تا دندانپزشک بتواند بند را به دور دندان ها قرار دهد.
  8. فنر مارپیچ یا اسپرینگ

    فنر مارپیچ با قرار گرفتن روی آرچ وایر و بین براکت ها سبب ایجاد فاصله بین آن ها شده و دو دندان را از یکدیگر جدا می کند.
  9. وکس

    نوعی وکس مخصوص وجود دارد که برای جلوگیری از خراش روی لب و بافت های دهان، روی براکت ها قرار داده می شود.
  10. هربست

    زمانی که فک پایین به اندازه مناسب رشد نکرده است و فرد دچار اوربایت شدید می باشد، دندانپزشک برای درمان از وسیله ای به نام هربست استفاده می کند. در واقع هربست یکی از دستگاه های ثابت فانکشنالی می باشد. این دستگاه با فشار دادن فک پایین به سمت جلو به درمان این ناهنجاری کمک می کند که معمولا برای سنین 12 تا 15 سال کارایی بیشتری دارد.
  11. دیستال جت

    برای عقب کشیدن دندان های آسیای بالا و پایین، دیستال جت می تواند با اتصال به دندان های آسیاب کوچک و بزرگ بالا و پایین فضای مطلوبی را برای دندان ها ایجاد نماید.
  12. فاصله گذار ها

    برای ایجاد فاصله بین دندان ها، دندانپزشک حلقه های لاستیکی کوچکی را در بین دندان ها قرار داده تا به آن ها فشار وارد شود. این فاصله به دلیل این است که در جلسه دوم، دندانپزشک بتواند کش های ارتودنسی را برای بیمار نصب کند. طراحی جنس آن ها به این شکل است که خلال دندان، نخ دندان و غذا های چسبنده به آن گیر نمی کند.
  13. دستگاه اصلاح عادت

    این دستگاه با اتصال به دندان های آسیای بالا به عنوان یک مانع برای قرار گرفتن انگشت شست و زبان روی سقف دهان می باشد.
  14. جداکننده یا سپریتور

    نوار های کشی ظریفی که یک روز قبل از جایگذاری بند های ارتودنسی در بین دندان ها قرار داده می شود.
  15. دی مکس (DMAX)

    این دستگاه ثابت به منظور ایجاد فضای بیشتر برای دندان های بالایی مورد استفاده قرار می گیرد. در اکثر اوقات این دستگاه با دستگاه MSX استفاده می شود. این ابزار برای بیمارانی که دندان های به شدت نامرتبی دارند، استفاده می شوند.
  16. MSX

    این دستگاه ثابت برای ایجاد فضای بیشتر برای دندان های پایینی و جلوگیری از کشیدن دندان مورد استفاده قرار می گیرد.
  17. پندولوم

    پندولوم برای افرادی که دچار اوربایت می باشند، برای حرکت دندان های آسیاب بالا به طرف عقب مورد استفاده قرار می گیرد.

فضا نگهدار چیست؟

فضا نگهدار چیست؟

یکی از ابزار های ارتودنسی که در جهت حفظ فضای موجود بین دندان ها، مورد استفاده قرار می گیرد، فضا نگهدار ارتودنسی است. گاهی اوقات کودکان در اثر آسیب و یا بیماری، دندان های شیری خود را زودتر از زمان مناسب از دست می دهند. فضا نگهدار به رشد دندان های دائمی کمک می کند تا در جایگاه مناسب خود بیرون بیایند. این دستگاه دارای انواع ثابت و متحرک می باشد. نوع متحرک متناسب برای بیمار و از جنس پلاستیک ساخته می شود تا فضای بین دندان ها را حفظ نماید. فضا نگهدار ثابت انواع متفاوتی دارد که در ادامه به آن ها اشاره شده است.

انواع فضا نگهدار ثابت

انواع دستگاه های فضا نگهدار ثابت، برای کودکان به منظور نگه داشتن جای مناسب برای رشد دندان های دائمی مورد استفاده قرار می گیرد که عبارتند از:

  1. فضا نگهدار بند و حلقه

    این دستگاه از سیم فلزی ضد زنگ ساخته شده که به کمک بند ارتودنسی در محل خود به صورت ثابت قرار می گیرد و به دندان های دائمی این امکان را می دهد که در مسیر درست خود رشد کنند. اگر در قوس دندانی، یک و یا چند دندان شیری از دست رفته باشند، این فضا نگهدار به کار می رود.
  2. فضا نگهدار لینگوال آرچ یا کمانی پشت دندانی

    این دستگاه به منظور نگه داشتن فضای کافی برای رشد دندان های عقب در فک پایین مورد استفاده قرار می گیرد.
  3. دار کمانی ترنس پالاتال

    این ابزار به کمک سیمی که به دور دندان های کناری پیچیده شده، روی قوس دندانی بالا قرار گرفته تا فضای کافی برای رشد دندان ها نگه داشته شود.
  4. دیستال شو

    در صورتی که اولین دندان آسیاب کودک از دست برود، دیستال شو می تواند انتخاب مناسبی برای دندانپزشک باشد. برای راحتی کودک، دیستال شو به صورت اختصاصی ساخته می شود. بنابراین در جلسه اول درمان، دندانپزشک از دندان های کودک قالبی تهیه کرده و آن را برای ساخت دیستال شو به لابراتوار می فرستد.

ابزار های ارتودنسی متحرک

  1. فیس ماسک

    در سنین 8 تا 13 سال اگر فردی دچار ناهنجاری های فکی شده باشد و نیاز باشد که فک بالا به عقب کشیده شود، دستگاه ارتودنسی فیس ماسک مورد استفاده قرار می گیرد. این دستگاه می تواند مانع از انجام جراحی های سخت در سنین بالاتر شود و یا میزان آن را به شدت کاهش دهد. دستگاه فیس ماسک از سه قطعه اصلی هدکپ، قاب صورت و اتصالات هدگیر تشکیل شده است که جنس آن استیل ضد زنگ و یک تکه می باشد. برای راحت تر بودن بیمار در قسمت پیشانی و چانه دستگاه، پد هایی قرار گرفته است. به جهت وارد شدن نیرویی رو به جلو و پایین به فک بالا، قطعه ای که در داخل دهان بیمار قرار گرفته با کمک کش های ارتودنسی از میله مرکزی به آن وصل می شود. در صورت استفاده درست از این دستگاه، نتیجه نهایی آن بر روی صورت بسیار بی نظیر است.
  2. نگهدارنده ESIIX یا پوشش اسلیپ

    اولین نگهدارنده ای که بیمار بعد از برداشت بریس دریافت می کند، نگهدارنده ESIIX می باشد که بیمار باید تا دریافت نگهدارنده هاولی، تمام وقت از آن استفاده کند. پوشش اسلیپ برای حفظ تراز دندان ها و کنترل لحظه ای حرکت دندان ها مورد استفاده قرار می گیرد.
  3. پلاک دو قلو

    این پلاک برای کودکان و بیماران جوان به منظور کاهش بیش از اندازه رشد فک به مدت 12 تا 18 ماه مورد استفاده قرار می گیرد.
  4. سجیتال

    سجیتال از فلز یا آکریلیک ساخته شده که برای بسط دادن فک بالایی، روی آن نصب می شود. بیمار حتما باید دستوالعمل های پزشک را برای چگونگی و تنظیم آن را به درستی انجام دهد.

انواع پلاک ارتودنسی متحرک

انواع پلاک ارتودنسی متحرک

در ادامه شما را با پلاک های ارتودنسی متحرک آشنا می نماییم:

  1. پلاک های نامرئی

    پلاک های نامرئی از جنس پلاستیک های شفاف بوده که باید دو هفته یکبار بار تعویض شوند.
  2. پلاک متحرک Zشکل

    ارتودنتیست برای هل دادن دندان های قدامی به سمت جلو، از این نوع پلاک ها استفاده می کند.
  3. پلاک های فانکشنال

    این پلاک ها قادر به اصلاح ناهنجاری های کلاس 2 و یا کلاس 3 می باشند. در واقع زمانی که کودکان در سنین قبل از بلوغ قرار داشته باشند، با کمک این دستگاه، ناهنجاری های فک آن ها درمان شده و نیاز به جراحی در آینده از بین می رود و یا کاهش پیدا می کند. امروزه فانکشنال در انواع متفاوتی وجود دارد که در زیر به آن ها اشاره شده است:
    • مارا

      این نوع دستگاه نوعی ابزار ارتوپدی بوده که هدف استفاده از آن، هل دادن فک بیمار به سمت جلو می باشد.
    • توئین بلاک

      این دستگاه به رشد فک پایین و درمان اورجت می پردازد.
    • بایونیتور

      بایونیتور سبب اصلاح مشکلات رشد فک پایین و اوربایت می شود.
    • فرانکل

      این دستگاه با عملکردی متفاوت از دستگاه های قبلی نیز، برای درمان ناهنجای های فک مورد استفاده قرار گرفته و سبب تحریک رشد فک پایین می شود. با این کار فضای خالی را برای رشد دندان های دائمی ایجاد می کند.

دستگاه های مخصوص اصلاح موقعیت فک یا اسپیلنت ها

گاهی اوقات لازم است، فک بالایی یا پایینی به جهت ایجاد حالت تقارن، جابه جایی هایی داشته باشند. برای این منظور متخصصان ارتودنسی از دستگاه های به خصوصی برای درمان استفاده می کنند. برخی از این دستگاه ها عبارتند از:

  1. پوزیشینر

    در اواخر دوره درمان ارتودنسی، برای کامل کردن جابه جایی دندان ها دستگاه پوزیشینر مورد استفاده قرار می گیرد. اگر بیمار برای استفاده از این دستگاه همکاری لازم با دندانپزشک خود را داشته باشد، فقط 4 تا 8 هفته استفاده از این دستگاه کفایت می کند.
  2. بسط دهنده کام

    در صورتی که لازم باشد تا قوس فک بالایی گسترش داده شود، دستگاه بسط دهنده کام مورد استفاده قرار می گیرد. شکل آن مانند تری پلاستیکی بوده که در داخل قوس سقف دهان قرار می گیرد و با کمک پیچ های کنترل کننده اندازه، به استخوان ها و مفاصل دهان فشار وارد می کند. با تنظیماتی که دندانپزشک بر روی این دستگاه اعمال می کند، هربار فشار ملایم و مداومی روی دندان های آسیاب بالایی وارد می شود. متخصص ارتودنسی آموزش لازم در ارتباط با زمان و نحوه تنظیم آن به بیمار خواهد داد که تا چند ماه برای تثبیت وضعیت کام دهان از آن استفاده می شود.
  3. بامپر یا سپر لب و گونه

    گونه و لب های برخی از افراد به دندان هایشان فشار وارد می کند و احساس درد و ناراحتی برای فرد ایجاد می کند. بامپر لب و گونه با دور نگه داشتن لب ها و گونه ها از دندان ها، فشار روی دندان ها را کاهش داده و یا از بین می برد.
  4. هدگیر

    برای افرادی که لازم است تا سرعت رشد فک آن ها کاهش یابد تا دندان ها در موقعیت صحیح خود قرار بگیرند، متخصص ارتودنسی از هدگیر ارتودنسی استفاده می کند. شکل آن به صورت یک نوار پلاستیکی یا تسمه بوده که دور سر بیمار قرار گرفته و متصل به سیم فلزی جلوی دهان است. در واقع این وسیله کارایی به سزایی در درمان اوربایت و آندر بایت دارد. هدگیر با وارد کردن فشار ملایمی به دندان ها از رشد بیشتر دندان ها جلوگیری می کند.
  5. فورسس یا فنر فورسوز

    این ابزار می تواند جایگزینی برای هدگیر باشد که رشد فک در نوجوانان را افزایش می دهد. فورسس در بهبود اندازه دندان ها و درمان اوربایت کاربرد داشته و همچنین می تواند سبب کاهش نیاز به جراحی فک شود.

نگهدارنده ارتودنسی یا ریتینر

نگهدارنده ارتودنسی یا ریتینر

قطعه ای پلاستیکی که برای هر فرد به طور اختصاصی و سفارشی ساخته می شود تا در زمان اتمام ارتودنسی برای اثبات دندان ها مورد استفاده قرار گیرد، ریتینر می باشد. انواع ریتینر عبارتند از:

  1. ریتینر هالی

    قالبی نازک و سبک که رایج ترین نوع نگهدارنده می باشد، به ریتینر هالی معروف است. این ریتینر از جنس آکریلیک بوده و یک سیم فلزی دارد که در قسمت جلویی دندان ها قرار می گیرد. این سیم باعث می شود تا دندان ها در جایگاه درست خود باقی بمانند. این نگهدارنده بسیار با دوام بوده و بیمار به راحتی می تواند از آن استفاده کند. برای اصلاح برخی از ناهنجاری های جزئی دندان ها، ریتینر مورد استفاده قرار می گیرد و در نهایت، لبخندی زیبا را به وجود می آورد.
  2. ریتینر شفاف

    ریتینر شفاف شباهت بسیاری به اینویزالاین دارد که بسیار شفاف و ظریف بوده و زمانی که روی دندان ها قرار می گیرند، قابل مشاهده نمی باشند. این ریتینر ها دوام کمتری از ریتینر های هالی دارند، اما استفاده از آن ها نیز راحت و آسان می باشد. این پلاک شفاف تنها در جهت تثبیت دندان ها در جایگاه خود کاربرد داشته و نمی تواند تغییری در موقعیت آن ها به وجود آورد.
  3. ریتینر ثابت

    این پلاک های نگهدارنده مانند ریتینر های هالی و شفاف، متحرک نبوده و قابلیت برداشتن از روی دندان را ندارند، اما قابل رویت نیستند. کارایی آن ها معمولا پس از برداشتن ارتودنسی برای دندان های جلویی فک پایین می باشد. این ریتینر یک سیم فلزی بوده که به سطح پشتی دندان ها نصب می شود. مزیت خوب آن عدم نیاز به همکاری بیمار برای درمان می باشد.

سوالات متداول

  1. یک دستگاه ارتودنسی باید دارای چه خصوصیات و ویژگی هایی باشد؟

    دستگاه ارتودنسی باید دارای مقاومت و استحکام بالایی داشته باشد و بتواند نیروی لازم برای حرکت دندان ها را فراهم کند، اما نباید مانع از رشد طبیعی شود. یکی دیگر از ویژگی های دستگاه ارتودنسی این است که در زمان غذا خوردن و صحبت کردن، در جای خود باقی بماند و همچنین باعث پوسیدگی دندان و یا مشکلاتی برای لثه ها نشود. نکته ی دیگر این که وزنی سبک داشته و دارای سازگاری با بدن انسان باشند.

منظور از ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی چیست؟ چه افرادی باید از آن استفاده کنند؟ اگر از نگهدارنده ارتودنسی استفاده نشود، چه اتفاقی می افتد؟ در این مقاله قصد داریم تا شما را به طور کامل با ریتینر آشنا نماییم.

آیا می دانید که سیم ارتودنسی در درمان چه عملکردی دارد؟ انواع سیم های ارتودنسی کدام اند و جنس آن ها از چیست؟ در این مقاله قصد داریم تا تمام موارد در ارتباط با سیم ارتودنسی را برایتان شرح دهیم

آیا می دانید وسیع کننده ی کام چیست؟ کاربرد این دستگاه چیست و عملکرد آن به چه صورت می باشد؟ آیا می تواند معایبی به همراه داشته باشد؟ در این مقاله همراه ما باشید تا شما را با این دستگاه ارتودنسی آشنا نماییم.

بریس ارتودنسی چیست و عملکرد آن چگونه است؟ آیا می دانید انواع بریس کدام است و اجزای آن را می شناسید؟ در این مقاله قصد داریم تا شما را با بریس ارتودنسی آشنا نماییم.

آیا می دانید موم ارتودنسی دندان چیست و چه مزیت هایی دارد؟ آیا می دانید موم ارتودنسی از چه موادی تشکیل شده و کارایی آن چیست؟ در این مقاله همراه ما باشید تا اطلاعات کافی را در این باره به دست آورید.

یکی از مهمترین ابزار های ارتودنسی، براکت ارتودنسی می باشد. آیا می دانید عملکرد براکت به چه صورت است و چند نوع دارد؟ در این مقاله همراه ما باشید تا شما را براکت ارتودنسی آشنا نماییم.

فضا نگهدار ارتودنسی چیست؟ چه دلایلی برای استفاده از آن وجود دارد و کاربرد آن جیست؟در این مقاله همراه ما باشید تا شما را با فضا نگهدار ارتودنسی آشنا کنیم.

فیس ماسک ارتودنسی چیست و چه مزایای دارد؟ مراحل درمان با فیس ماسک ارتودنسی به چه صورت پیش می رود؟ آیا این روش درمانی معایبی دارد؟ در این مقاله به تمام این سوالات پاسخ داده می شود. همراه ما باشید تا در رابطه با فیس ماسک ارتودنسی اطلاعات کافی را  به دست آورید.

یکی از ابزارهایی که در ارتودنسی برای رفع ناهنجاری های فکی مورد استفاده قرار می گیرد، هدگیر است. ناهنجاری های فکی در صورتی با استفاده از این ابزار دندانپزشکی، برطرف می شود که در زمان کودکی یا اوایل نوجوانی اقدام گردد. بنابراین توجه به مشکلات فکی کودکانتان، می تواند از عوارض شدیدتر در آینده و همچنین هزینه های بیشتر جلوگیری کند. در این مقاله شما را به طور کامل با هدگیر ارتودنسی آشنا خواهیم کرد.

یکی از ابزار های کارامد در درمان ارتودنسی، کش ارتودنسی می باشد. آیا می دانید چه مزیت هایی دارد؟ علل استفاده از آن چیست و عملکرد آن چگونه است؟ در این مقاله قصد داریم تا شما را با کش ارتودنسی دندان آشنا نماییم.

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
ورودی نا معتبر