پوسیدگی دندان | علل، علائم، تشخیص، انواع، عوارض و روشهای درمان پوسیدگی دندان | علل، علائم، تشخیص، انواع، عوارض و روشهای درمان

پوسیدگی دندان | علل، علائم، تشخیص، انواع، عوارض و روشهای درمان

دوشنبه, 19 اسفند 1398 ساعت 14:40
این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)

طبق بررسی های انجام شده، یکی از شایع ترین مواردی که سبب مراجعه افراد به کلینیک دندانپزشکی می باشد، پوسیدگی دندان (Tooth decay) است. در این مقاله قصد داریم تا شما را به طور کامل با علل و علائم پوسیدگی دندان و همچنین درمان های آن آشنا کنیم.

پوسیدگی دندان چیست؟

پوسیدگی دندان چیست؟

زمانی که مینای دندان دچار سایش و فرسودگی شود، دندان پوسیده شده است. سخت ترین لایه خارجی که محافظ دندان ها می باشد، مینای دندان است که در صورت عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، جرم و پلاک بر روی سطح دندان ها قرار می گیرد. اگر از مسواک زدن و نخ دندان کشیدن صحیح و منظم دوری کنید و پلاک های تشکیل شده در مدت زمان زیادی بر روی سطح دندان ها باقی بمانند، پوسیدگی دندان رخ داده است که مشکلات متعددی را برای سلامت دهان و دندان ایجاد خواهد کرد.

پوسیدگی دندان چه افرادی را درگیر می کند؟

باید بدانید که پوسیدگی دندان تنها برای کودکان اتفاق نمی افتد و با افزایش سن و تغییرات ایجاد شده، امکان پوسیدگی دندان وجود خواهد داشت. یکی از عواملی که با افزایش سن، امکان بروز پوسیدگی دندان را بیشتر می کند، تحلیل لثه می باشد. زمانی که بافت لثه از سطح دندان ها عقب تر می رود، ریشه های دندان بیشتر در معرض جرم و پلاک دندان قرار می گیرند. همچنین تمایل زیاد برخی از خانم های باردار به شیرینی جات، می تواند دندان آن ها در معرض پوسیدگی قرار دهد. بسیاری از افراد سالمند، به علت بهداشت ضعیف دهان و دندان بسیار مستعد پوسیدگی دندان هستند و احتمالا تعدادی دندان پر کرده دارند. به مرور زمان مواد پرکننده دندان، ضعیف و شکننده می شوند که در نتیجه تجمع باکتری ها در شکاف بین آن ها می تواند به دندان ها آسیب وارد نماید.

پوسیدگی دندان کودکان

مراقبت از دندان های کودکان و همچنین جلوگیری از پوسیدگی آن ها اهمیت بسیار زیادی دارد که شما باید به این قضیه توجه کنید. در صورتی که دندان های کودک شما زودتر از زمان تعیین شده از بین برود، احتمال دارد با حرکت دندان ها، جای رشد دندان های دائمی به خطر بیفتد. همچنین اگر مانع از پوسیدگی دندان کودک خود نشوید، درد و ناراحتی، درمان و هزینه های آن برای شما وجود خواهد داشت. احتمال بروز پوسیدگی دندان کودکان در زمان رشد اولین دندان وجود دارد، پس برای شما لازم است تا اطلاعات کافی را در این زمینه داشته باشید. تغذیه مناسب و رعایت بهداشت دهان و دندان تاثیر زیادی بر کاهش بروز پوسیدگی دندان کودک شما دارد. اگر روی لثه کودک خود لکه های سفیدی را مشاهده کردید و یا نشانه های نا آشنا بر روی دندان، سریعا به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید. بهتر است تا مسواک زدن را برای کودکتان جدی بگیرید و چکاپ های دوره ای به مطب دندانپزشکی را فراموش نکنید.

علل پوسیدگی دندان

در زیر به علل پوسیدگی دندان اشاره شده است:

  1. با کاهش مواد معدنی دندان، احتمال بروز پوسیدگی دندان وجود دارد. همچنین مصرف غذا های شیرین، چسبنده و نوشیدنی های شیرین بیش از اندازه، می تواند منجر به پوسیدگی دندان شوند.
  2. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان به صورت منظم، نقش بسیار زیادی در ایجاد پوسیدگی دندان دارد.
  3. بزاق دهان به شستشوی قند و ذرات باقی مانده در دهان کمک می کند. گاهی اوقات به دلایل مختلفی مانند برخی بیماری ها و یا مصرف بعضی از دارو ها، خشکی دهان اتفاق می افتد که بروز پوسیدگی دندان را افزایش می دهد.
  4. دیابت نیز می تواند یکی دیگر از علل پوسیدگی دندان باشد.
  5. مصرف دخانیات و سیگار نیز می تواند احتمال بروز پوسیدگی دندان را افزایش دهد.

علل ایجاد پوسیدگی دندان در کودکان

برخی از علل ایجاد پوسیدگی دندان در کودکان، عبارتند از:

  1. ژنتیک
  2. عدم رسیدگی و بهداشت دهانی کودک توسط والدین از زمان رشد اولین دندان شیری
  3. استفاده بیش از اندازه از شیشه شیر در طول شب
  4. کاهش بزاق در زمان خواب
  5. مصرف بیش از اندازه خوراکی های شیرین

علائم پوسیدگی دندان

علائم پوسیدگی دندان

خرابی دندان در مراحل ابتدایی شاید نشانه ای به همراه نداشته باشد، اما با پیشرفت بیماری، علائم آن نیز قابل مشاهده خواهد شد. در زیر به برخی از علائم پوسیدگی دندان اشاره شده است:

  • حساس شدن بیش از اندازه دندان ها
  • احساس درد و ناراحتی در زمان غذا خوردن
  • به وجود آمدن لکه های رنگی بر روی سطح دندان ها
  • دندان درد بدون علت خاصی
  • به وجود آمدن حفره و یا سوراخ های قابل دیدن در دندان ها

روش های تشخیص پوسیدگی دندان

روش های تشخیص پوسیدگی دندان

روش های تشخیص پوسیدگی دندان عبارتند از:

  1. معاینه دندانپزشک

    دندانپزشک با معاینه اولیه و بررسی وضعیت دندان ها، می تواند پوسیدگی دندان را تشخیص دهد. دندانپزشک با معاینه و لمس دندان ها به وجود حفره های دندانی پی می برد. اگر دندانپزشک تشخیص دهد که پوسیدگی در مراحل ابتدایی می باشد، برای درمان می تواند از فلوراید کمک بگیرد.
  2. عکس های رادیوگرافی

    زمانی که دندان دچار پوسیدگی عمیق شده باشد، به کمک معاینه اولیه قابل تشخیص نیست و از عکس های رادیوگرافی کمک گرفته می شود. تصویربرداری به کمک اشعه می تواند ساختار های نرم دندان و استخوان های ریشه دندان را نشان دهد. در واقع بهترین راه برای تشخیص پوسیدگی دندان، عکس های رادیوگرافی می باشد.

انواع پوسیدگی دندان

به طور کلی پوسیدگی دندان در سه دسته قرار داده می شود که در زیر به بررسی آن ها می پردازیم:

  1. پوسیدگی ریشه

    زمانی که روی سطح دندان ها حفراتی ایجاد شود، پوسیدگی ریشه اتفاق افتاده است. دندانپزشک برای درمان پوسیدگی ریشه در ابتدا پوسیدگی دندان را حذف کرده و حفره را با مواد مخصوصی پر می کند. اگر پوسیدگی به ریشه دندان رسیده باشد، دندانپزشک برای درمان آن از عصب کشی دندان کمک می گیرد.
  2. پوسیدگی شیاری

    اگر پوسیدگی در شیار های باریک دندان های آسیاب اتفاق افتاده باشد، پوسیدگی شیاری رخ داده است. اگر این نوع پوسیدگی در زمان مناسب تشخیص داده شود، با استفاده از روش هایی مانند فلوراید تراپی به راحتی درمان می شود. اگر حفره های عمیقی به وجود بیاید، دندانپزشک باید به ترمیم کانال ریشه و تاج دندان بپردازد.
  3. حفره های سطح صاف

    این نوع پوسیدگی بر روی سطح صاف دندان ها ایجاد می شود. به دلیل اینکه گسترش این پوسیدگی، کند می باشد، به راحتی درمان می شود. در مواقع بسیار زیادی درمان این پوسیدگی به کمک خمیر دندان، فلوراید و یا ژل انجام می گیرد.

زمان و سرعت ایجاد پوسیدگی دندان

پوسیده شدن دندان ها به صورت ناگهانی اتفاق نمی افتد، بلکه از بین رفتن مینای دندان به مرور زمان انجام می شود. پس از غذا خوردن، میکروب های موجود در دهان با دریافت مواد قندی، آن ها را به اسید تبدیل می کنند که مدت زمان این کار بین 2 تا 5 دقیقه می باشد و حداکثر تولید اسید در مدت زمان 10 دقیقه انجام می شود. این حالت به تدریج به شرایط اولیه خود برمی گردد. با هر بار غذا خوردن، محیط دهان تا حدودی اسیدی خواهد شد که اگر پلاک های تشکیل شده به کمک مسواک و نخ دندان از بین نروند، به تدریج دندان دچار پوسیدگی خواهد شد.

قسمت های شایع پوسیدگی دندان

قسمت های شایع پوسیدگی دندان

پوسیدگی دندان در تمام قسمت های دندان یکسان نمی باشد. برخی از سطح های دندان بیشتر از بقیه قسمت ها دچار پوسیدگی می شوند که عبارتند از:

  1. شیار های سطح جونده

    شیار های دندان می توانند محل مناسبی برای رشد و فعالیت باکتری ها باشند، به همین جهت پوسیدگی در این قسمت ها بیسار شایع تر می باشد. معمولا پوسیدگی زودرس در دندان های آسیا بیشتر اتفاق می افتد.
  2. سطوح بین دندان ها

    مسواک به سطوح بین دندانی دسترسی ندارد، بنابراین این قسمت ها می توانند مستعد پوسیدگی دندان باشند.
  3. قسمت اتصال لثه با دندان

    معمولا این قسمت برای تجمع باکتری ها محل مناسبی می باشد، بنابراین می تواند یکی از قسمت های مستعد پوسیدگی دندان باشد.

روش های درمان پوسیدگی دندان

با توجه به نوع و شدت پوسیدگی دندان، روش های متفاوتی برای درمان آن وجود دارد که در زیر به بررسی آنها می پردازیم:

  1. پر کردن دندان

    پر کردن دندان

    اگر پوسیدگی دندان، گسترش زیادی پیدا نکرده باشد، دندانپزشک می تواند با پر کردن دندان به درمان آن بپردازد. در این روش، دندانپزشک به کمک مته، قسمت پوسیده دندان را برمی دارد و به کمک مواد ترمیم مخصوص، جای آن را پر می کند.
  2. روکش

    روکش

    زمانی که پوسیدگی ساختار زیادی از دندان را از بین برده باشد، دندانپزشک می تواند از روکش دندان استفاده نماید. برای این کار با برداشتن قسمت آسیب دیده، دندان را ترمیم کرده و روکش را در محل مورد نظر قرار می دهد. روکش ها جنس های متفاوتی دارند که دندانپزشک با در نظر گرفتن شرایط بیمار بهترین نوع را انتخاب می کند.
  3. عصب کشی

    عصب کشی

    زمانی که پوسیدگی دندان به قدری گسترش یابد که به قسمت داخلی دندان یعنی ریشه دندان برسد، برای درمان از روش عصب کشی استفاده می شود. دندانپزشک با دسترسی به عصب دندان، قسمت های آسیب دیده را برداشته و جای آن را با مواد مخصوصی پر می کند. اگر دندان قابل مشاهده باشد و بر زیبایی تاثیر داشته باشد، از روکش دندان نیز استفاده می شود.
  4. کشیدن دندان

    کشیدن دندان

    گاهی اوقات پوسیدگی دندان به قدری پیش می رود که دندانپزشک مجبور به کشیدن دندان می شود. زمانی که دندانی کشیده می شود، جای خالی آن علاوه بر تحت تاثیر قرار دادن زیبایی، اثرات مخربی بر سلامت دهان و دندان دارد. بنابراین باید هر چه زودتر جای خالی آن پر شود. برای جایگزینی دندان از دست رفته، راه های متفاوتی وجود دارد که امروزه ایمپلنت دندان شایع تر می باشد.
  5. لیزر درمانی

    لیزر درمانی

    یک روش بسیار پیشرفته که برای تراشیدن قسمت آسیب دیده دندان مورد استفاده قرار می گیرد، لیزر درمانی می باشد. در این روش بافت آسیب دیده با دقت و حساسیت بسیار بالایی، تراشیده می شود. علاوه بر آن، به دلیل آنتی باکتریال بودن اشعه لیزر، محل تحت درمان کاملا استریل خواهد بود، در نتیجه عفونت ایجاد نمی شود.

درمان های خانگی پوسیدگی دندان

درمان های خانگی پوسیدگی دندان

در کنار رعایت بهداشت دهان و دندان به صورت منظم، برخی درمان های خانگی می توانند برای تقویت مینای دندان و کاهش پوسیدگی دندان موثر باشند. در زیر شما را با برخی از درمان های خانگی کاهش پوسیدگی دندان، آشنا می کنیم:

  1. ژل آلوئه ورا

    ژل آلوئه ورا می تواند مانع از فعالیت باکتری های ایجاد کننده حفره دهانی شود و بدین ترتیب در تقویت مینای دندان موثر است.
  2. روغن نارگیل یا کنجد

    استفاده از دهانشویه روغن نارگیل و یا روغن کنجد می تواند به کاهش پلاک های دندانی کمک کند. همچنین این دهانشویه مانعی برای فعالیت باکتری های ایجاد کننده حفره دندانی می باشد.
  3. مصرف ویتامین D

    ویتامین D نقش موثری برای تقویت مینای دندان دارد.

عوارض عدم درمان پوسیدگی دندان

اگر دندان شما دچار پوسیدگی شد و برای درمان آن اقدام نکنید، عوارضی برایتان خواهد داشت که در زیر آن ها را بیان کردیم:

  • در صورتی که برای درمان دندان پوسیده سهل انگاری کنید، درد و ناراحتی مداومی برایتان ایجاد خواهد شد.
  • آبسه دندان ایجاد خواهد شد که یعنی دندان دچار عفونت شده است. گاهی اوقات امکان ورود این عفونت به جریان خون وجود دارد که می تواند برای فرد خطرناک باشد.
  • در غذا خوردن مشکلاتی برای فرد ایجاد می شود.

پیشگیری از پوسیدگی دندان

پیشگیری از پوسیدگی دندان

برای پیشگیری از بروز پوسیدگی دندان باید به برخی از مراقبت های لازم توجه داشته باشید که در زیر به آن ها اشاره شده است:

  1. حداقل 2 بار در روز از مسواک استفاده نمایید.
  2. با استفاده از نخ دندان اجازه باقی ماندن جرم و پلاک در بین دندان های خود را ندهید.
  3. برای چکاپ دندان های خود، مراجعه مکرر به مطب دندانپزشکی داشته باشید و در صورت لزوم از روش های تقویت مینای دندان مانند فلوراید تراپی و فیشور سیلانت تراپی، استفاده نمایید.
  4. مصرف غذا های شیرین و چسبنده را به حداقل برسانید و بعد از مصرف آن ها، مسواک بزنید و دهان خود را بشویید.
  5. رژیم غذایی مناسب و سالمی را دنبال نمایید. مصرف غذا های سفت و چسبنده می تواند احتمال بروز پوسیدگی دندان را افزایش دهد.

سوالات متداول

  1. تشخیص دندان پوسیده به چه صورت است؟

    معمولا سیاه شدن دندان، نشانه ای از بروز پوسیدگی دندان می باشد که دندانپزشک با بررسی و معاینات لازم، تشخیص نهایی را خواهد داد. همچنین حساسیت های بیش از اندازه و درد ناگهانی دندان ها نیز می توانند نشان دهنده پوسیدگی دندان باشند.
  2. آیا استفاده از دهانشویه برای درمان پوسیدگی دندان، موثر است؟

    دهانشویه می تواند به کاهش حفره و بوی بد دهان کمک کند. همچنین در کنار مسواک و نخ دندان می تواند مانعی برای عفونت لثه و خشکی دهان باشد.
  3. حفره ایجاد شده بر روی دندان در چه مدت زمانی به پوسیدگی تبدیل می شود؟

    اینکه حفره ی به وجود آمده روی دندان در چه زمانی تبدیل به پوسیدگی شود، به دلایل متعددی مانند نوع تغذیه و شرایط بهداشت دهان و دندان بستگی دارد، اما معمولا این زمان بین 6 ماه تا 5 سال می باشد.
  4. چه مواردی می توانند احتمال بروز پوسیدگی دندان را افزایش دهند؟

    برخی موارد مانند موقعیت دندان، برخی از غذا ها و نوشیدنی های خاص، مصرف بیش از اندازه شیرینی جات، سن، خشکی دهان و پر کردگی زیاد دندان ها، احتمال بروز پوسیدگی دندان ها را افزایش می دهد.
خواندن 782 دفعه آخرین ویرایش در شنبه, 02 اسفند 1399 ساعت 14:10
دکتر فاطمه لبافی دندانپزشک

دکتر فاطمه لبافی فارغ التحصیل رشته دندانپزشکی در سال 1367 از دانشگاه شهید بهشتی می باشند. ایشان از سال 1383 همکاری خود را با بیمارستان میلاد آغاز نمودند و در حال حاظر به عنوان دندانپزشک و مسئول فنی بخش دندانپزشکی بیمارستان میلاد مشغول به کار می باشند. دکتر فاطمه لبافی در سال 1397 از سوی قائم مقام مدیر عامل به عنوان دندانپزشک برگزیده بیمارستان میلاد انتخاب و مورد تقدیر قرار گرفتند. در کلینیک دندانپزشکی دکتر فاطمه لبافی واقع در ستارخان از معتبرترین و با کیفیت ترین تجهیزات برای درمان بیماران استفاده می شود و هدف اصلی در این کلینیک بهبودی کامل و رضایت بیماران می باشد.

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان -
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
ورودی نا معتبر