درمان اختلال مفصل فکی گیجگاهی (TMJ) | علل، علائم، تشخیص و روشهای درمان

درمان اختلال مفصل فکی گیجگاهی (TMJ) | علل، علائم، تشخیص و روشهای درمان

چکیده مطلب

گاهی اوقات برخی از افراد در هنگام باز و بسته کردن دهان، صدایی از فک خود می‌شنوند. این اختلال در اغلب اوقات موقتی بوده، اما می‌تواند برای شما یک هشدار جدی به حساب بیاید و نشانه ای از اختلال مفصل گیجگاهی (TMJ) باشد. احتمال بروز این اختلال در زنان به علت متفاوت بودن آناتومی کلاژن نگهدارنده دیسک و همچنین وجود برخی از هورمون‌های زنانه بیشتر می‌باشد. در ادامه مقاله شما را به طور کامل با اختلال مفصل گیجگاهی آشنا خواهیم کرد و روش‌های درمان اختلال tmj را برایتان بیان خواهیم کرد.

مفصل فکی گیجگاهی چیست؟

مفصل فکی گیجگاهی چیست؟

این مفصل که دارای نام علمی تمپورومندیبولار است، یک گوی و کاسه کوچک می‌باشد که سبب اتصال استخوان فک پایین به استخوان گیجگاهی جمجمه می‌شود. حرکت و تثبیت این مفصل به کمک چندین ماهیچه و رباط صورت می‌گیرد. در واقع این همان مفصلی است که به وسیله آن دهان باز و بسته شده و امکان حرکت فک برای جویدن غذا و صحبت کردن به وجود می‌آید.

اختلال مفصل فکی گیجگاهی چیست؟

اگر برای مفصل فکی گیجگاهی، استخوان‌ها، عضلات مرتبط و یا رباط مشکلی به وجود بیاید، فرد به اختلال مفصل فکی گیجگاهی یا TMJ مبتلا شده است. این عارضه سبب درد شدید در مفصل نزدیک گوش، سر، گردن و فک می‌شود.

علل ایجاد اختلال مفصل فکی گیجگاهی

علل ایجاد اختلال مفصل فکی گیجگاهی

در ابتدا تصور عموم برای اختلال مفصل گیجگاهی فکی، ناهماهنگی دندان‌های فک بالا و پایین تصور می‌شد. اما امروزه با بررسی‌های صورت گرفته، مشخص شده که به جز ناهماهنگی‌های دندان‌های بالا و پایین، موارد دیگری می‌توانند علت این اختلال به شمار بیایند. در شکل گیری این بیماری، عوامل عاطفی و محیطی نیز نقش دارند. به طور کلی مهم‌ترین دلایل ایجاد مفصل گیجگاهی فکی عبارت‌اند از:

  1. وارد شدن ضربه و یا تروما
  2. استرس، افسردگی و اضطراب
  3. وضعیت نادرست سر و گردن
  4. بعضی از بیماری‌ها مانند دندان قروچه، آپنه خواب، فیبرومیالژیا، بیماری‌های دژنراتیو مفصل، مال اکلوژن دندان، آنکیلوگلوزیا و برخی ناهنجاری‌های ساختاری از زمان تولد

علائم اختلال مفصل گیجگاهی فکی یا TMJ

علائم اختلال مفصل گیجگاهی فکی یا TMJ

علائم بیماری مفصل گیجگاهی فکی عبارت‌اند از:

  1. درد گوش

    درد گوش، خستگی و وزوز گوش می‌تواند نشانه ای از مفصل گیجگاهی فکی باشد که با حرکت فک‌ها، ممکن است درد بیشتری به همراه داشته باشد.
  2. درد صورت

    به طور کلی درد این اختلال در دسته دردهای بسیار عمیق شناخته می‌شود که از مفصل مورد نظر می‌تواند به سمت فک و گردن منتقل گردد. این درد با صحبت کردن، جویدن غذا و رفتارهای این چنین بیشتر خواهد شد.
  3. اختلال عملکرد فک

    در موارد شدیدتر ممکن است که علائمی مانند صدا دادن فک هنگام باز و بسته شدن، دندان قروچه، قفل شدن فک و غیره مشاهده شود.
  4. برخی علائم دیگر

    درد چشم، بازو، کمر، سرگیجه، کاهش کیفیت خواب و گرفتگی عصلات فک پایین می‌توانند نشانه ای از اختلال مفصل گیجگاهی فکی باشند.

تشخیص اختلال مفصل گیجگاهی فکی

برای تشخیص این اختلال از روشهای زیر استفاده می‌شود:

  1. معاینه فیزیکی

    برای تشخیص این اختلال در ابتدا دندانپزشک متخصص به بررسی علائم و نشانه‌های بیان شده توسط شما می‌پردازد و معاینات لازم از ناحیه فک و عضلات صورت را انجام می‌دهد.
  2. بررسی سوابق پزشکی

    بیماری‌های دیگر مانند دندان درد، آرتروز، بیماری لثه و یا عفونت سینوس می‌توانند علائمی مشابه با این اختلال داشته باشند، به همین جهت دندانپزشک سوابق پزشکی شما را نیز بررسی کرده و آزمایش‌های لازم را بررسی می‌کند.
  3. تصویربرداری

    برای تشخیص دقیق‌تر و بررسی جزئيات استخوان فک از عکس‌های رادیولوژی، ام آر آی و یا سی تی اسکن استفاده می‌کند. ام آر آی مفصل فک، می‌تواند به تشخیص حرکت مناسب فک و بررسی دیسک مفصل فک کمک کند. سی تی اسکن نیز، جزئیات استخوان فک را به طور کامل مورد بررسی قرار می‌دهد.

درمان اختلال مفصل گیجگاهی فکی

به طور کلی برای درمان tmj راهکارهای غیر جراحی و جراحی وجود دارند که در ادامه به بررسی کامل آنها می‌پردازیم:

  1. درمان دارویی

    درمان دارویی

    برخی از داروها با بررسی دندانپزشک، برای درمان این اختلال تجویز می‌شوند که عبارت‌اند از:
    • داروهای ضد افسردگی در دوز پایین
    • داروهای ضد اضطراب که در مدت کوتاهی تجویز می‌شوند.
    • داروهای شل کننده عضلات فک که بیشتر برای افرادی که عادت به دندان قروچه دارند، تجویز می‌گردند.
    • داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب همانند آسپرین یا ایبوپروفن که سبب کاهش درد عضلانی و ورم می‌گردند
  2. کیسه یخ، ورزش و حرارت مرطوب

    کیسه یخ، ورزش و حرارت مرطوب

    استفاده مرتب از این سه گزینه می‌تواند به درمان اختلال مفصل گیجگاهی کمک کند. حرارت مرطوب، باعث رفع اسپاسم و گرفتگی عضلات می‌شود. استفاده از حرارت مرطوب و حرکت‌های کششی ساده به مدت 10 دقیقه می‌تواند به رفع این اختلال کمک کند. انگشت شست دست چپ را زیر دندان‌های جلویی بالا قرار داده و انگشت اشاره و وسط دست راست را بالای دندان‌های قدامی فک پایین بگذارید و فک را به آرامی با حرکات انگشتان ماساژ دهید.
  3. اسپلینت

    اسپلینت

    اسپلینت یک ابزار موثر است که با قرار گرفتن در دهان و بر روی دندانها، مانع از قرار گرفتن دندانها روی هم می‌شود. استفاده از این ابزار به طور معمول در شب‌ها بوده و برای افرادی که دارای دندان قروچه هستند، بسیار مناسب است.
  4. فیزیوتراپی مفصل tmj

    فیزیوتراپی

    همه بیمارانی که به این اختلال مبتلا هستند، به فیزیوتراپیست ارجاع داده می‌شوند تا با درمان فیزیوتراپی حرکت مفصل بازیابی شود، عضلات فک تقویت شوند و درد کاهش پیدا کند. درمان‌های فیزیوتراپی مورد استفاده برای اختلال مفصل گیجگاهی عبارت‌اند از:

    1. درای نیدلینگ

      برای کاهش درد مزمن درای نیدلینگ یا سوزن خشک می‌تواند بسیار موثر واقع شود.
    2. تنس

      این دستگاه با ترشح اندورفین در مغز که نقش مسکن طبیعی برای بدن را دارد، باعث تسکین علائم TMJ می‌شود. کارکرد دستگاه تنس به این صورت است که با تحریک الکتریکی عصب از روی پوست، باعث انقباض عضلات و ماساژ آنها می‌شود. این دستگاه با کاهش درد و خشکی، سبب بهبود توانایی حرکت فک می‌گردد.
    3. بیوفیدبک

      در این روش از دستگاه‌های الکترونیکی برای بهبود گرفتگی عضلات استفاده می‌شود.
    4. اولتراسوند تراپی

      این روش برای کاهش درد سر و گردن از امواج صوتی با فرکانس بالا به جهت تحریک بافت زیر سطح پوست، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
    5. لیزر تراپی سرد

      این روش برای بر طرف کردن التهاب مفصل‌ها و عضلات بوده و روشی ایده آل برای درمان اختلال مفصل گیجگاهی فکی و درد فک محسوب می‌شود. در این روش برای اینکه تحریک فرآیند التیام بافت و عضله صورت گیرد، از نور درمانی استفاده شده که نور با برخورد به ناحیه هدف، سبب تحریک رشد سلولی شده و جریان خون را بالا می‌برد. یکی از مزایای این روش، کشیدگی بافت و رفع تنش می‌باشد.
    6. درمان با ریز جریان

      این روش به جهت درمان درد عضلانی و عصبی با استفاده از جریان الکتریکی بسیار پایین کاربرد دارد. در واقع برای ایجاد شرایط بهتر برای ترمیم بافت، ریز جریان فرکانس‌های نرمال درون سلول عضلات بازیابی می‌شوند که این موضوع سبب کمتر شدن التهاب و بهتر شدن جریان خون می‌شود. این روش با انجام شدن روی نقاط ماشه ای درد، با کمتر کردن فرایند التیام درد فک، سبب افزایش دامنه حرکتی می‌شود.
  5. جراحی 

    جراحی

    در صورتی که هیچ کدام از روش‌های نامبرده موثر واقع نشوند و شدت ناهنجاری بسیار زیاد باشد، برای درمان سندرم مفصل گیجگاهی فکی، از جراحی کمک گرفته می‌شود که روشهای آن عبارت‌اند از:

    1. آرتروسنتز

      در این روش درمانی سوزن‌های کوچکی برای شستشوی مایع مفصل و دور کردن ذرات جانبی التهابی از آن، به درون مفصل وارد می‌شوند.
    2. تزریق

      به منظور تسکین درد برای برخی از بیماران آمپول کورتیکواستروئید استفاده شده که در واقع این تزریق سبب کاهش درد ناشی از اختلال مفصل گیجگاهی فکی می‌شود.
    3. آرتروسکوپی مفصل فکی گیجگاهی

      این جراحی برای درمان اختلال مفصل گیجگاهی فکی بسیار موثر می‌باشد که در آن با وارد شدن لوله کوچکی به نام کانولا در فضای مفصلی، وسایل جراحی کوچک و آرتروسکوپ به نقطه مورد نظر رسیده و عمل جراحی آغاز می‌گردد. با اینکه این روش محدودیت‌های خاص خود را دارا است، اما نسبت به جراحی باز مفصل خطرات و عوارض بسیار کمتری دارد.
    4. جراحی باز مفصل

      در صورتی که علت درد مفصل مشکلات ساختاری باشد و به کمک درمان‌های محافظه کارانه‌تر درمان نشود، توصیه دندانپزشک جراحی باز می‌باشد. البته افرادی که قصد انجام این جراحی را دارند، بهتر است تا تمام نقاط ضعف و قوت را سبک سنگین نمایند، زیرا این عمل سنگین‌تر از جراحی‌های دیگر بوده و عوارض بیشتری نسبت به آنها دارد.
    5. کوندیلوتومی اصلاحی

      درمان توسط این نوع جراحی به صورت غیر مستقیم انجام می‌شود، زیرا در این روش مفصل تحت جراحی قرار نمی‌گیرد، بلکه عمل روی فک پایین انجام می‌شود. این جراحی، برای درمان قفل شدن فک و تسکین درد، بسیار موثر می‌باشد.

سوالات متداول

  1. آیا ارتودنسی برای درمان مفصل گیجگاهی فکی کاربرد دارد؟

    در واقع مشکلاتی که برای بایت به وجود می‌آید، سبب ایجاد این ناهنجاری می‌شود، به همین جهت براکت‌ها می توانند به منظور کاهش علائم درد مورد استفاده قرار گیرند. زمانی که دندانها صاف و مرتب می‌شوند و در جایگاه صحیح خود قرار می‌گیرند، مفصل فکی گیجگاهی نیز به جایگاه خود بر می‌گردد که در این صورت علائم آن کاهش یافته و یا حتی متوقف می‌شوند.
  2. آیا می‌توان از مفصل گیجگاهی فکی پیشگیری کرد؟

    به طور کلی باید گفت که راهی برای پیشگیری از این اختلال وجود ندارد، اما با مدیریت استرس و ترک برخی از عادات رفتاری نادرست مانند دندان قروچه می‌توانید به کاهش علائم آن کمک کنید. برای ترک دندان قروچه استفاده از نایت گارد می‌تواند بسیار موثر عمل کند. همچنین مشاوره، ورزش و تغذیه مناسب می‌توانند کارایی بسیاری برایتان داشته باشند.

اصطلاحی رایج برای انواع اختلالات در عملکرد عضلات و مفاصل فک، فک قفل شده نام دارد. بر اثر این اختلال، هنگام باز و یا بسته شدن دهان، فک دچار درد می شود. در این مقاله با این مشکل بیشتر آشنا می شویم.

ورزش های درمانی برای درد فک (ناهنجاری TMJ)

دوشنبه, 25 فروردين 1399 ساعت 05:25

تی ام جی یک نوع سندروم است که مربوط به فک است و غذا خوردن ، صحبت کردن ، بلعیدن اشخاص را مشکل می کند. آیا می دانید که با کمک برخی ورزش های درمانی می توانید به کاهش این عارضه کمک کنید؟ برای دریافت اطلاعات بیشتر در این مقاله همراه ما باشید.

درد فک پایین ممکن است بیانگر مشکلات و بیماری هایی مانند حمله قلبی، آرتروز و ... باشد. در این مقاله با علل درد فک پایین و دیگر موارد مربوط به آن آشنا می شویم.

بوتاکس ابزاری است که حتی در دندانپزشکی نیز کاربرد دارد. در ادامه با کاربرد های آن بیشتر آشنا می شویم.

نورالژی تریمینال چیست؟

سه شنبه, 20 اسفند 1398 ساعت 16:05

نوعی اختلال که رواج زیادی ندارد و نشانه اصلی آن حملات درد خنجری در زمینه ی عصب دهی عصبی با این نام است.

مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره رایگان فرم زیر را تکمیل کنید
(*)
لطفا نام خود را وارد کنید
(*)
شماره تماس خود را وارد کنید
(*)
ورودی نا معتبر

چت واتساپ از ساعت 8 الی 24 فعال می باشد.